SinhHieu.comSinh Hiệu
Nhiệt độ cơ thể

Bao nhiêu độ thì được coi là sốt ở người lớn và trẻ nhỏ

Mốc sốt hay dùng là khoảng 38 độ khi đo ở hậu môn, tai hoặc trán, thấp hơn một chút khi đo miệng và nách. Con số phải đọc kèm vị trí đo, tuổi, giờ đo và mức nền của từng người.

Bao nhiêu độ thì được coi là sốt ở người lớn và trẻ nhỏ

Mốc hay dùng để gọi là sốt là từ khoảng ba mươi tám độ trở lên khi đo ở hậu môn, tai hoặc trán; khi đo miệng mốc thấp hơn một chút, đo nách thấp hơn nữa. Đây là ngưỡng tham khảo trong sách giáo khoa, bác sĩ có thể dặn mốc riêng cho từng người.

Câu hỏi nghe đơn giản nhưng không có một con số duy nhất. Cùng một người, đo nách ra ba mươi bảy độ rưỡi, đo tai ra ba mươi tám độ, có thể đều đúng. Muốn biết “đã sốt chưa”, cần đọc con số cùng với ba thứ: đo ở đâu, đo lúc nào, và người đó bình thường bao nhiêu độ. Bài này đứng ở góc phép đo: con số nào, đọc thế nào. Việc tìm nguyên nhân sốt là việc của bác sĩ.

Mốc sốt tham khảo theo vị trí đo

Bảng dưới tổng hợp các mốc hay gặp trong tài liệu điều dưỡng và nhi khoa. Các tài liệu có thể lệch nhau vài phần mười độ.

Vị trí đoKhoảng bình thường thường gặpMốc thường dùng để gọi là sốt
Hậu mônKhoảng 36,6 đến 38 độTừ khoảng 38 độ trở lên
TaiKhoảng 35,8 đến 38 độTừ khoảng 38 độ trở lên
Trán (hồng ngoại)Phụ thuộc máy, gần với taiTừ khoảng 38 độ trở lên, nên kiểm lại vị trí khác
MiệngKhoảng 35,5 đến 37,5 độTừ khoảng 37,8 độ trở lên
NáchKhoảng 34,7 đến 37,3 độTừ khoảng 37,3 đến 37,5 độ trở lên

Hai điều cần lưu ý khi đọc bảng. Thứ nhất, khoảng bình thường khá rộng vì nó gom nhiều người, nhiều giờ trong ngày. Thứ hai, mốc sốt ở nách thấp vì nách vốn thấp hơn lõi; nếu đo nách sai thao tác, người sốt thật vẫn có thể nằm dưới mốc. Cách đo đúng từng chỗ có ở các bài đo nhiệt độ ở nách và chênh lệch giữa các vị trí đo.

Vì sao 37,5 độ chưa chắc đã là sốt

Nhiệt độ cơ thể không đứng yên. Ở người khỏe, nó thấp nhất vào lúc gần sáng và cao nhất vào chiều tối, chênh nhau khoảng nửa độ, có người hơn. Sau khi ăn, sau vận động, khi trời nóng, ở phụ nữ sau rụng trứng, nhiệt độ cũng nhích lên. Một con số ba mươi bảy rưỡi đo ở tai lúc năm giờ chiều sau khi trẻ vừa chạy chơi ngoài sân có thể hoàn toàn bình thường.

Ngược lại, cùng con số ấy đo ở nách lúc sáu giờ sáng ở một người già vốn có nhiệt độ nền thấp lại đáng để ý hơn. Vì vậy khi báo cho bác sĩ, đừng chỉ nói “con sốt ba mươi bảy rưỡi”, mà nói “đo nách ba mươi bảy rưỡi lúc sáu giờ sáng, con nằm yên từ tối”. Sự thay đổi trong ngày được bàn riêng ở bài nhiệt độ cơ thể thay đổi trong ngày.

Mốc sốt theo tuổi

Trẻ dưới ba tháng

Đây là nhóm mà con số được coi trọng nhất. Trẻ nhỏ như vậy có thể ốm nặng mà biểu hiện rất ít, nên nhiều hướng dẫn nhi khoa xem thân nhiệt từ khoảng ba mươi tám độ, đo đúng cách, là lý do để đưa trẻ đi khám ngay, không chờ theo dõi tại nhà. Trẻ nhỏ cũng có thể bị hạ nhiệt độ khi ốm, nên con số thấp bất thường cũng cần được để ý.

Trẻ từ ba tháng đến vài tuổi

Mốc sốt giống như bảng trên. Ở nhóm này, con số giúp ghi nhận nhưng cách trẻ ăn, chơi, ngủ, đi tiểu thường nói nhiều hơn về mức độ nặng nhẹ. Một trẻ ba mươi chín độ vẫn chơi khi hạ sốt khác với một trẻ ba mươi tám độ mà li bì.

Thiếu niên và người lớn

Mốc như bảng. Người lớn khỏe thường có nhiệt độ nền ổn định, nên biết con số thường ngày của chính mình giúp nhận ra thay đổi sớm.

Người cao tuổi

Thân nhiệt nền thường thấp hơn, và khi nhiễm trùng có thể không lên được tới mốc sốt thông thường. Nhiều tài liệu lão khoa lưu ý rằng một mức tăng so với nền của chính người đó, dù chưa tới ba mươi tám độ, cộng với mệt, lú lẫn, ăn kém, cũng cần được khám.

Sốt nhẹ, sốt vừa, sốt cao: các từ này nghĩa là gì

Không có ranh giới thống nhất. Mỗi tài liệu chia một kiểu. Một cách chia hay gặp lấy nhiệt độ lõi: dưới ba mươi tám rưỡi là sốt nhẹ, khoảng ba mươi tám rưỡi đến ba mươi chín rưỡi là sốt vừa, trên đó là sốt cao, và trên bốn mươi mốt là sốt rất cao. Đây chỉ là cách gọi tên để trao đổi, không phải thang đo mức nguy hiểm.

Độ cao của sốt không nói lên bệnh nặng hay nhẹ. Nhiều bệnh nhẹ cho sốt cao, và một số bệnh nặng lại sốt không cao, nhất là ở người già, trẻ rất nhỏ, người suy giảm miễn dịch.

Nên mô tả bằng con số, không bằng tính từ. Khi gọi điện hỏi bác sĩ, “sốt cao” mỗi người hiểu một kiểu. “Ba mươi chín độ hai ở tai, đo lúc mười giờ tối” thì ai nghe cũng hiểu giống nhau.

Trước khi kết luận là sốt, kiểm lại mấy điều

Một con số vượt mốc lần đầu nên được kiểm như sau, trừ khi người bệnh có dấu hiệu nặng cần đi ngay:

  1. Người được đo có vừa vận động, tắm nước nóng, ủ chăn kín, ngồi ngoài nắng, ăn uống đồ nóng không? Nếu có, để nghỉ trong phòng thoáng khoảng hai mươi đến ba mươi phút rồi đo lại.
  2. Thao tác đo có đúng không: nách khô và khép kín, nhiệt kế dưới lưỡi sâu, đầu đo tai kín, trán khô?
  3. Đo lại cùng vị trí, cùng máy.
  4. Ghi cả hai lần kèm giờ và vị trí.

Điều ngược lại cũng đúng: một con số dưới mốc chưa loại trừ sốt nếu người bệnh rét run, mặt đỏ, người hầm hập. Đo lại cẩn thận, hoặc đổi sang vị trí gần lõi hơn.

Báo con số cho bác sĩ thế nào cho đủ

Khi gọi điện hỏi hoặc đưa người bệnh đi khám, người nghe cần đủ năm mẩu thông tin để hiểu con số của bạn. Thiếu một mẩu là họ phải hỏi lại, hoặc tệ hơn là hiểu sai:

  • Con số thật, không cộng trừ quy đổi.
  • Vị trí đo: nách, miệng, tai, trán hay hậu môn.
  • Giờ đo và người bệnh đang làm gì trước đó: vừa ngủ dậy, vừa ăn, vừa khóc.
  • Diễn biến: sốt từ lúc nào, cao nhất bao nhiêu, đã hạ được lần nào chưa.
  • Việc đã làm: đã dùng thuốc gì, lúc mấy giờ, theo chỉ dẫn của ai.

Câu mẫu: “Cháu mười tám tháng, sốt từ chiều qua. Cao nhất ba mươi chín độ một đo ở tai lúc mười giờ tối. Sáng nay đo tai ba mươi tám độ, cháu vẫn bú nhưng ít chơi”. Chỉ ba câu nhưng người nghe nắm được gần như mọi thứ họ cần để quyết định có cần khám ngay không.

Nếu nhà dùng hai nhiệt kế ở hai vị trí khác nhau, nói rõ con số nào đo ở đâu. Đừng gộp lại thành “khoảng ba mươi tám”.

Những điều không nên làm chỉ vì con số

Không tự quyết định cho uống thuốc hay tăng thêm thuốc chỉ dựa vào việc con số vượt một ngưỡng nào đó. Việc dùng thuốc hạ sốt, liều lượng và khoảng cách giữa các lần cần theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ, theo cân nặng và tình trạng của từng người.

Không đánh thức trẻ đang ngủ ngon chỉ để đo xem còn sốt không, trừ khi bác sĩ dặn. Không ủ ấm thật kín cho “ra mồ hôi”, việc này có thể làm nhiệt độ tăng thêm ở trẻ nhỏ. Cũng không lau người bằng nước lạnh hay cồn.

Khi nào đi khám, khi nào gọi 115

Đưa đi khám ngay khi trẻ dưới ba tháng có thân nhiệt từ khoảng ba mươi tám độ trở lên; khi sốt kéo dài quá vài ngày; khi người bệnh có bệnh nền nặng, đang hóa trị, vừa mổ; khi người già sốt kèm lú lẫn, mệt nhiều; hoặc khi người chăm thấy có gì đó không ổn dù con số không cao.

Gọi 115 khi có co giật, khó thở, tím tái, li bì không đánh thức được, cứng gáy, nổi chấm tím không mất khi ấn, hoặc da lạnh, nổi vân tím kèm lả đi. Những dấu hiệu này cần cấp cứu bất kể nhiệt kế ghi bao nhiêu.

Câu hỏi thường gặp

37,5 độ có phải là sốt không?

Còn tùy vị trí đo và thời điểm. Đo nách ba mươi bảy rưỡi thường đã chạm ngưỡng sốt nhẹ theo nhiều tài liệu, còn đo tai hay trán lúc chiều sau vận động có thể vẫn bình thường. Nghỉ ngơi rồi đo lại cho chắc.

Trẻ sơ sinh bao nhiêu độ là sốt?

Nhiều hướng dẫn nhi khoa lấy mốc khoảng ba mươi tám độ khi đo đúng cách. Với trẻ dưới ba tháng, chạm mốc này là lý do đưa trẻ đi khám ngay, không nên tự theo dõi ở nhà.

Đo nách bao nhiêu độ là sốt ở người lớn?

Nhiều tài liệu lấy mốc khoảng ba mươi bảy độ ba đến ba mươi bảy độ rưỡi khi đo nách. Mốc thấp hơn tai và miệng vì nách vốn thấp hơn nhiệt độ lõi cơ thể.

Sốt bao nhiêu độ là nguy hiểm?

Không có con số duy nhất nói lên mức nguy hiểm. Tuổi, bệnh nền và các dấu hiệu đi kèm như khó thở, co giật, li bì quan trọng hơn. Thân nhiệt rất cao, trên khoảng bốn mươi độ, nên được khám sớm.

Người già không sốt có phải là không bị nhiễm trùng?

Không hẳn. Người cao tuổi có nhiệt độ nền thấp và có thể không sốt cao khi ốm. Mệt nhiều, lú lẫn mới xuất hiện, ăn kém là những dấu hiệu cần được khám dù nhiệt kế chưa tới mốc sốt.

Có cần đo lại khi nhiệt kế vừa vượt mốc sốt không?

Nên đo lại sau khi cho nghỉ trong phòng thoáng vài chục phút và kiểm tra thao tác, trừ khi người bệnh có dấu hiệu nặng. Ghi cả hai lần đo kèm giờ và vị trí.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0918.832.283