SinhHieu.comSinh Hiệu
Đo tại nhà đúng cách

Đo vào giờ nào trong ngày: lập lịch đo tại nhà theo từng mục đích

Giờ đo tốt nhất là giờ cố định, lặp lại được mỗi ngày và hợp với mục đích theo dõi. Cách lập lịch đo huyết áp, mạch, nhiệt độ, SpO2 cho từng hoàn cảnh, kể cả người làm ca.

Đo vào giờ nào trong ngày: lập lịch đo tại nhà theo từng mục đích

Giờ đo tốt nhất là giờ cố định, ngày nào cũng lặp lại được và hợp với mục đích theo dõi. Với huyết áp, thường đo buổi sáng sau khi thức dậy và đi vệ sinh, trước ăn và trước thuốc, rồi đo buổi tối trước khi ngủ. Nhiệt độ và SpO2 đo theo tình huống chứ không cần đo đều mỗi ngày khi khoẻ.

Đo lúc nào tiện thì đo nghe có vẻ linh hoạt, nhưng con số khi đó bị trộn lẫn đủ thứ: vừa ăn xong, vừa đi chợ về, vừa uống cà phê. Một lịch đo rõ ràng giúp các con số so được với nhau, và giúp người đo không phải đo cả ngày. Dưới đây là cách lập lịch cho từng mục đích.

Vì sao giờ đo quan trọng ngang con số

Huyết áp, mạch, nhiệt độ đều thay đổi trong ngày theo nhịp sinh học và theo việc mình vừa làm. Huyết áp thường lên trong những giờ đầu sau khi thức dậy, nhiệt độ cơ thể thường thấp hơn vào sáng sớm và cao hơn vào chiều tối, mạch nhanh lên sau khi đi lại, ăn uống hay căng thẳng.

Nếu hôm nay đo lúc bảy giờ sáng, mai đo lúc ba giờ chiều, ngày kia đo sau bữa tối, thì khi số thay đổi không ai biết đó là do cơ thể thay đổi hay do giờ đo thay đổi. Giờ đo cố định là cách đơn giản nhất để loại bớt nhiễu.

Lịch đo theo mục đích

Bảng dưới là khung tham khảo hay gặp trong hướng dẫn theo dõi tại nhà. Lịch thật của từng người nên theo chỉ dẫn của bác sĩ đang theo dõi.

Mục đíchĐo gìLúc nàoKéo dài bao lâu
Chuẩn bị cho buổi khám huyết ápHuyết áp, mạchSáng và tối, mỗi lượt hai lầnKhoảng một tuần trước buổi khám
Mới bắt đầu hoặc vừa đổi thuốc theo chỉ địnhHuyết áp, mạchSáng và tốiTheo thời gian bác sĩ dặn, thường vài tuần
Huyết áp đã ổn định lâuHuyết ápVài lượt mỗi tuần hoặc một tuần đo đủ mỗi chu kỳTheo lịch hẹn khám
Trẻ hoặc người lớn đang sốtNhiệt độ, kèm quan sátKhi thấy nóng, mệt, trước và sau khi dùng thuốc hạ sốt theo đơnĐến khi hết sốt
Người có bệnh phổi, tim được dặn đo SpO2SpO2, mạchLúc nghỉ, giờ cố định, và khi thấy khó thở hơnTheo chỉ dẫn riêng
Người hay choáng khi đứng dậyHuyết áp, mạch theo tư thếTheo cách bác sĩ hướng dẫnVài ngày để mang đi khám

Huyết áp: buổi sáng và buổi tối đo thế nào

Hai mốc sáng và tối cho bác sĩ thấy hai mặt khác nhau của huyết áp trong ngày.

Buổi sáng

Đo trong khoảng một giờ sau khi thức dậy, sau khi đi tiểu, trước khi ăn sáng, trước khi uống thuốc huyết áp và trước cà phê hay thuốc lá. Nếu buổi sáng phải vội đi làm, hãy dậy sớm hơn mươi phút thay vì đo lúc đã ra khỏi nhà.

Buổi tối

Đo trước khi đi ngủ, khi đã nghỉ ngơi, không đo ngay sau bữa tối, sau tắm nước nóng hay sau khi tập thể dục. Nếu thuốc được dặn uống buổi tối, đo trước khi uống.

Mỗi lượt đo mấy lần

Thường là hai lần cách nhau một đến hai phút, ghi cả hai. Lần đầu hay cao hơn vì chưa thật sự thư giãn. Không cần đo năm sáu lần một lượt.

Nhiệt độ: đo khi nào thì con số có ý nghĩa

Nhiệt độ không cần đo mỗi ngày khi khoẻ. Khi đang ốm, giờ đo nên gắn với tình huống.

Không đo ngay sau khi ăn uống đồ nóng lạnh nếu đo miệng. Nên đợi một lúc, thường khoảng mười lăm đến ba mươi phút, để nhiệt độ trong miệng trở lại.

Không đo ngay sau khi tắm, chạy nhảy hay vừa đi nắng về. Cho người nghỉ trong phòng một lúc rồi mới đo, nhất là khi đo trán hay đo tai.

Không đo khi trẻ vừa được quấn chăn kín. Nới bớt quần áo, chăn, đợi vài phút rồi đo.

Ghi giờ dùng thuốc hạ sốt. Con số đo sau thuốc cần được hiểu khác con số trước thuốc; ghi giờ thuốc giúp bác sĩ đọc đúng.

Không cần đánh thức trẻ đang ngủ ngon chỉ để đo. Trừ khi nhân viên y tế dặn theo dõi sát hoặc trẻ có biểu hiện bất thường như thở nhanh, rên, khó đánh thức.

SpO2: đo vừa đủ, không đo liên tục

Đo lúc nghỉ, ngồi yên vài phút. Con số sau khi leo cầu thang hay vừa ho một tràng khác hẳn lúc nghỉ.

Giờ cố định nếu được dặn theo dõi hằng ngày. Ví dụ buổi sáng sau khi dậy và buổi chiều, để so ngày với ngày.

Đo thêm khi thấy khó thở hơn thường lệ. Lúc này con số quan trọng, nhưng triệu chứng còn quan trọng hơn.

Không kẹp máy suốt ngày đêm khi không được dặn. Máy kẹp ngón tay cho những con số dao động theo cử động, tay lạnh; nhìn liên tục dễ gây lo âu mà không thêm thông tin.

Người làm ca, người ngủ muộn và những lịch đặc biệt

Lịch “sáng và tối” thật ra là “sau khi thức dậy” và “trước khi ngủ”, không phải giờ đồng hồ cố định.

  • Người làm ca đêm: lượt “sáng” là lúc thức dậy sau giấc ngủ chính, dù đó là hai giờ chiều.
  • Người hay thức giấc đêm: không cần đo lúc nửa đêm trừ khi có triệu chứng hoặc được dặn.
  • Người đi xa, lệch múi giờ: ghi chú vào sổ những ngày lệch giờ để bác sĩ không đọc nhầm.
  • Phụ nữ mang thai được dặn theo dõi huyết áp: theo đúng giờ và số lần nhân viên y tế hướng dẫn.
  • Người chăm cha mẹ: gắn giờ đo với một việc cha mẹ vốn làm hằng ngày, như sau khi đánh răng buổi sáng.

Điều quan trọng là thống nhất. Nếu buộc phải đổi giờ đo, ghi rõ ngày đổi vào sổ, như hướng dẫn trong bài ghi sổ số đo tại nhà.

Một tuần mẫu cho người mới bắt đầu theo dõi huyết áp

Lấy ví dụ một người được bác sĩ dặn đo huyết áp tại nhà trong một tuần trước buổi tái khám. Mỗi sáng, chuông báo thức reo, đi vệ sinh, đánh răng, rồi ngồi vào chiếc ghế tựa cạnh bàn ăn, nơi máy và sổ đã để sẵn từ tối hôm trước. Ngồi yên năm phút, đo hai lần, ghi, rồi mới pha trà và uống thuốc. Buổi tối, sau khi xem xong chương trình quen thuộc, trước khi lên giường, lặp lại đúng như vậy.

Gắn việc đo vào những việc vốn đã làm hằng ngày như vậy giúp lịch giữ được lâu hơn hẳn so với việc đặt một giờ cụ thể rồi cố nhớ. Máy để sẵn ở một chỗ cố định cũng giúp không phải đi tìm, không bị lỡ lượt vì lười.

Khi nào nên đo ít đi

Theo dõi tại nhà có lúc cần dày, có lúc nên thưa. Khi huyết áp đã ổn định nhiều tháng và bác sĩ đồng ý, đo vài lượt mỗi tuần hay một tuần đo đủ trước mỗi lần tái khám thường đã đủ. Đo nhiều hơn không làm bệnh tốt lên, đôi khi còn làm người đo căng thẳng.

Nếu thấy mình cầm máy lên nhiều lần trong ngày chỉ để yên tâm, đo lại mỗi khi số không vừa ý, có thể việc theo dõi đang chuyển thành lo âu. Bài đo quá nhiều lần trong ngày bàn cách lấy lại nhịp hợp lý.

Ngoài giờ trong lịch: lúc nào cần đo ngay và lúc nào cần gọi

Lịch đo là cho ngày bình thường. Khi có triệu chứng mới như đau đầu nhiều, chóng mặt, hồi hộp, khó thở, mệt lả, có thể đo thêm để có thông tin báo bác sĩ, ghi rõ là đo ngoài lịch vì có triệu chứng.

Nhưng với các dấu hiệu nặng như đau ngực, khó thở dữ dội, yếu hay tê nửa người, méo miệng, nói khó, lơ mơ, ngất, co giật, hãy gọi cấp cứu 115 trước, đo sau nếu còn thời gian. Không dùng số đo để trì hoãn việc gọi cấp cứu, và không tự đổi giờ hay liều thuốc theo con số đo được.

Câu hỏi thường gặp

Đo huyết áp buổi sáng nên trước hay sau khi uống thuốc?

Thường đo trước khi uống thuốc huyết áp, sau khi thức dậy và đi tiểu, trước khi ăn sáng. Cách này cho thấy huyết áp lúc thuốc của ngày hôm trước sắp hết tác dụng. Nếu bác sĩ dặn khác, làm theo bác sĩ.

Người làm ca đêm đo huyết áp buổi sáng vào giờ nào?

Lượt sáng là lúc thức dậy sau giấc ngủ chính, dù đó là buổi chiều. Lượt tối là trước khi đi ngủ. Quan trọng là giữ đều và ghi giờ thật vào sổ.

Có cần đo nhiệt độ mỗi ngày khi khoẻ không?

Không cần. Nhiệt độ chỉ đo khi thấy người nóng, mệt, ớn lạnh hoặc khi đang theo dõi một đợt ốm. Đo đều mỗi ngày lúc khoẻ không đem lại thông tin hữu ích.

Uống cà phê xong bao lâu thì đo huyết áp được?

Nhiều hướng dẫn khuyên tránh cà phê, thuốc lá và vận động trong khoảng nửa giờ trước khi đo. Tốt nhất là đo buổi sáng trước khi uống cà phê.

Một tuần trước buổi khám nên đo huyết áp thế nào?

Đo sáng và tối mỗi ngày, mỗi lượt hai lần cách nhau một đến hai phút, ghi đủ giờ và hoàn cảnh. Cuối tuần tính trung bình sáng và tối riêng để mang theo.

Đo SpO2 bao nhiêu lần một ngày là đủ?

Tuỳ chỉ dẫn của bác sĩ cho từng người. Người khoẻ không cần đo hằng ngày. Người được dặn theo dõi thường đo vào giờ cố định lúc nghỉ và đo thêm khi khó thở hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0918.832.283