SinhHieu.comSinh Hiệu
Thiết bị đeo và ứng dụng

Đồng hồ báo nhịp tim cao khi đang ngồi yên: nên làm gì trước tiên

Cảnh báo nhịp tim cao lúc nghỉ không phải lúc nào cũng là tim có bệnh. Bài hướng dẫn trình tự kiểm tra trong mười phút đầu, cách ghi lại, và dấu hiệu nào cần gọi 115.

Đồng hồ báo nhịp tim cao khi đang ngồi yên: nên làm gì trước tiên

Khi đồng hồ báo nhịp tim cao lúc bạn đang ngồi yên, việc đầu tiên là nhìn người chứ chưa nhìn số: có đau ngực, khó thở, choáng hay không. Nếu không, ngồi nghỉ, nới dây, đếm mạch tay đủ một phút để xác nhận. Phần lớn cảnh báo có nguyên nhân thường ngày hoặc do máy đo nhầm.

Bài này đi theo đúng thứ tự một người điều dưỡng sẽ làm khi người nhà đưa cổ tay ra và hỏi: máy kêu thế này có sao không.

Mười phút đầu sau khi nhận cảnh báo

Trình tự dưới đây đi từ cái nguy hiểm nhất đến cái hay gặp nhất. Đừng đảo ngược, đừng bắt đầu bằng việc đo lại ba lần.

  1. Hỏi nhanh bản thân hoặc người thân: có đau tức ngực, khó thở, choáng váng, sắp ngất, vã mồ hôi lạnh không. Có một trong số đó thì gọi 115 ngay, dừng đọc bài này.
  2. Nếu không có triệu chứng nào kể trên, ngồi xuống ghế có tựa lưng, thả lỏng vai, thở chậm bằng mũi.
  3. Nới hoặc chỉnh lại dây đồng hồ cho vừa khít, mặt sau áp sát da, cao hơn xương cổ tay chừng một ngón tay.
  4. Đếm mạch cổ tay tay kia bằng hai ngón trỏ và giữa, đủ 60 giây. Để ý mạch đều hay không đều.
  5. Ghi lại ba thứ: giờ, số đếm tay, cảm giác lúc đó. Thêm việc bạn vừa làm trong nửa giờ trước.
  6. Ngồi yên thêm năm phút rồi đếm lại một lần. Nhịp do gắng sức hay xúc động thường giảm dần trong khoảng này.

Nếu lần đếm thứ hai đã về khoảng bình thường của bạn và người khoẻ, chuyện có thể dừng ở đó, chỉ cần ghi vào sổ. Nếu vẫn cao và mạch không đều, hoặc cứ vài ngày lại lặp lại, hãy hẹn khám.

Nguyên nhân thường ngày khiến nhịp tim lúc nghỉ tăng

Trước khi nghĩ đến bệnh, rà lại nửa giờ vừa qua. Những nguyên nhân sau rất hay gặp và người dùng thường quên:

Nguyên nhânCách nhận raThường kéo dài
Vừa leo cầu thang, đi bộ nhanh, bê đồCảnh báo xuất hiện ngay sau khi ngồi xuốngGiảm dần sau vài phút nghỉ
Cà phê, trà đặc, nước tăng lựcUống trong một hai giờ trướcVài giờ
Rượu bia tối hôm trướcNhịp nghỉ cao cả buổi sáng, ngủ kémCó thể tới hết ngày hôm sau
Sốt, đang ốm, mất nướcNgười nóng, khát, tiểu ítTheo diễn tiến cơn ốm
Lo lắng, cãi vã, xem tin căng thẳngCó chuyện vừa xảy ra, tay lạnh, thở nhanhGiảm khi bình tĩnh lại
Thiếu ngủ nhiều đêmNhịp nghỉ cao nhẹ kéo dài nhiều ngàyĐến khi ngủ bù đủ
Thuốc mới, thuốc cảm, thuốc xịt henVừa bắt đầu hoặc đổi thuốcHỏi lại bác sĩ hoặc dược sĩ

Sốt là nguyên nhân hay bị bỏ qua nhất. Nhịp tim thường tăng theo thân nhiệt, nên đồng hồ báo nhịp cao khi bạn chưa nhận ra mình đang sốt. Lấy nhiệt kế đo luôn là bước đáng làm.

Khi nào cảnh báo là do máy đo nhầm

Cảm biến quang học sau lưng đồng hồ đôi khi bắt nhầm cử động thành nhịp tim. Dấu hiệu dễ nhận: con số nhảy lên rất cao rồi rơi xuống ngay, trong khi bạn chỉ đang gõ phím, thái rau hoặc đánh răng. Cử động đều đặn của cổ tay có tần số gần với nhịp tim, máy rất dễ lẫn.

Cách phân biệt nhanh là đếm tay. Đồng hồ nói 130, ngón tay đếm 78, người hoàn toàn bình thường: khả năng cao là máy nhầm. Ghi lại để biết tình huống nào hay gây cảnh báo giả với chiếc máy của mình, lần sau đỡ hoảng.

Cách đeo và cách so số đồng hồ với số bắt mạch được viết riêng ở bài nhịp tim trên đồng hồ lệch với khi tự bắt mạch.

Ngưỡng cảnh báo trên đồng hồ: cài thế nào cho hợp lý

Cảnh báo có ích khi nó hiếm và đúng. Kêu quá nhiều thì người dùng bỏ qua, kêu quá ít thì vô dụng.

Ngưỡng mặc định không phải là chỉ định y khoa

Nhiều máy để sẵn một ngưỡng nhịp cao lúc nghỉ, thường quanh mức trên 100 đến 120 nhịp mỗi phút. Đó là mức nhà sản xuất chọn cho số đông, không phải ngưỡng bác sĩ đặt cho riêng bạn. Khoảng nhịp tim lúc nghỉ thường gặp ở người lớn trong sách giáo khoa là 60 đến 100, chỉ mang tính tham khảo.

Ai nên hỏi bác sĩ trước khi chỉnh

Người có bệnh tim, đang dùng thuốc làm chậm nhịp tim, người có máy tạo nhịp hoặc người đang mang thai nên hỏi bác sĩ ngưỡng nào là hợp với mình. Có người cần ngưỡng thấp hơn để báo sớm, có người cần ngưỡng cao hơn để khỏi bị đánh thức vô cớ.

Đừng tắt hẳn chỉ vì phiền

Nếu cảnh báo kêu nhiều do vận động, hãy xem máy có phân biệt lúc nghỉ và lúc vận động không, và ghi lại các lần kêu trong một tuần. Tắt hẳn là mất luôn lần báo có ích.

Cái sai hay gặp khi nhận cảnh báo

Đo đi đo lại hàng chục lần. Mỗi lần nhìn số lại lo hơn, nhịp càng tăng. Hai lần đếm cách nhau năm phút là đủ cho quyết định tiếp theo.

Uống thêm thuốc huyết áp hoặc thuốc an thần để hạ nhịp. Tự ý dùng thuốc theo con số trên đồng hồ có thể gây tụt huyết áp, choáng ngã. Việc chỉnh thuốc thuộc về bác sĩ.

Gọi người nhà lúc nửa đêm khi không có triệu chứng. Nếu người khoẻ, mạch đếm tay đều và đã giảm, ghi lại và báo bác sĩ trong giờ khám là đủ.

Bỏ qua khi có triệu chứng vì đồng hồ báo bình thường. Ngược lại cũng sai. Triệu chứng nặng là lý do gọi cấp cứu, bất kể số trên máy.

Ba tình huống hay gặp và cách xử lý

Cùng một con số trên đồng hồ, hướng xử lý khác nhau tuỳ người và hoàn cảnh. Ba ví dụ dưới đây cho thấy vì sao phải nhìn người trước khi nhìn số.

Người trẻ, vừa họp căng thẳng

Một chị nhân viên văn phòng ngồi xuống sau cuộc họp, đồng hồ rung báo 118. Chị không đau ngực, không khó thở, chỉ thấy tim đập mạnh. Chị ngồi tựa lưng, thở chậm, đếm tay được 104, năm phút sau còn 86. Việc cần làm: ghi một dòng vào sổ, không cần đi khám ngay. Nếu tuần sau tình huống lặp lại nhiều lần dù không có chuyện gì căng thẳng thì mới hẹn khám.

Người cao tuổi đang ốm

Ông cụ bị ho hai ngày, đồng hồ báo nhịp nghỉ cao suốt buổi chiều. Người nhà đếm tay được 108, đo nhiệt độ thấy sốt, ông ăn kém, uống ít. Ở đây con số nhịp tim là một mảnh trong bức tranh ốm, không phải chuyện riêng của tim. Cần đưa ông đi khám vì bệnh đang diễn tiến, và đi ngay nếu ông thở nhanh, lơ mơ hoặc tiểu rất ít.

Người đang dùng thuốc tim mạch

Một người đang uống thuốc làm chậm nhịp tim theo đơn, xưa nay nhịp nghỉ quanh 60, hôm nay đồng hồ báo 105 kèm mệt. Với người này, mức 105 là thay đổi lớn so với nền của họ. Không tự uống thêm viên nào. Gọi cho bác sĩ đang theo dõi hoặc đi khám trong ngày; có khó thở, đau ngực thì gọi 115.

Khi nào cần đi khám, khi nào gọi 115

Gọi 115 ngay khi nhịp tim nhanh đi kèm đau ngực, khó thở, ngất hoặc gần ngất, lú lẫn, da tái lạnh, hoặc khi người có bệnh tim thấy cơn hồi hộp khác hẳn mọi lần.

Đi khám sớm trong tuần nếu cảnh báo lặp lại nhiều lần khi nghỉ mà đếm tay xác nhận, nếu mạch đếm được không đều, hoặc nếu nhịp nghỉ cao kéo dài nhiều ngày mà không tìm ra nguyên nhân thường ngày nào. Mang theo sổ ghi giờ, số đếm tay, hoàn cảnh, và xuất dữ liệu từ đồng hồ như hướng dẫn ở bài mang dữ liệu đồng hồ thông minh đi khám.

Câu nói mẫu với bác sĩ: tuần qua đồng hồ báo nhịp cao bốn lần khi đang ngồi, hai lần đếm tay xác nhận là 112 và 118, mạch đều, không đau ngực, lần nào cũng sau khi uống cà phê buổi chiều. Một câu như thế giúp bác sĩ nhiều hơn mười ảnh chụp màn hình.

Câu hỏi thường gặp

Đồng hồ báo nhịp tim trên 100 khi đang ngồi có nguy hiểm không?

Chưa chắc. Hãy xem có triệu chứng như đau ngực, khó thở, choáng không. Nếu không, ngồi nghỉ năm phút rồi đếm mạch tay đủ một phút. Nhiều trường hợp là do cà phê, lo lắng, sốt hoặc máy đo nhầm.

Có nên tắt cảnh báo nhịp tim cao trên đồng hồ cho đỡ phiền?

Không nên tắt hẳn. Hãy ghi lại các lần cảnh báo trong một tuần xem phần lớn do đâu, rồi hỏi bác sĩ về ngưỡng phù hợp nếu bạn có bệnh tim hoặc đang dùng thuốc ảnh hưởng nhịp tim.

Uống cà phê xong đồng hồ báo tim đập nhanh có cần đi khám?

Nếu nhịp giảm dần trong vài giờ, người không mệt, mạch đều thì thường là phản ứng với cà phê. Nên đi khám khi tim đập nhanh kèm hồi hộp kéo dài, mạch không đều hoặc chóng mặt.

Cảnh báo nhịp tim cao lúc nửa đêm khi đang ngủ phải làm sao?

Ngồi dậy từ từ, bật đèn, xem mình có khó thở, đau ngực, vã mồ hôi không. Đếm mạch tay một phút. Nếu chỉ là giấc mơ hoặc giật mình, nhịp sẽ giảm nhanh; ghi lại để báo bác sĩ.

Sốt có làm đồng hồ báo nhịp tim cao không?

Có. Khi thân nhiệt tăng, nhịp tim thường tăng theo, nên cảnh báo nhịp cao đôi khi là dấu hiệu đầu tiên của một cơn sốt. Đo nhiệt độ bằng nhiệt kế để biết chắc.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0918.832.283