SinhHieu.comSinh Hiệu
Thiết bị đeo và ứng dụng

Nhịp tim trên đồng hồ lệch với khi tự bắt mạch: vì sao và tin số nào

Đồng hồ thông minh đọc nhịp tim bằng ánh sáng qua da, nên lệch với mạch đếm tay là chuyện thường gặp. Bài chỉ cách so hai số cho công bằng và lúc nào nên tin số đếm tay.

Nhịp tim trên đồng hồ lệch với khi tự bắt mạch: vì sao và tin số nào

Đồng hồ thông minh đo nhịp tim bằng ánh sáng chiếu qua da, không nghe trực tiếp tiếng tim, nên lệch vài nhịp so với bắt mạch là thường gặp. Lúc ngồi yên, đeo đúng chỗ, hai số thường gần nhau; khi vận động, tay lạnh hoặc tim đập không đều, số đếm tay đúng quy cách đáng tin hơn.

Phần dưới giải thích đồng hồ đang đo cái gì, những tình huống làm nó sai, và cách tự làm một phép so sánh công bằng trước khi kết luận máy hỏng hay tim có vấn đề.

Đồng hồ đang đo cái gì trên cổ tay bạn

Mặt sau đồng hồ có đèn xanh lá (một số máy thêm đèn đỏ, hồng ngoại) và một cảm biến thu ánh sáng. Mỗi lần tim bóp, máu dồn vào các mạch nhỏ dưới da làm lượng ánh sáng bị hấp thụ thay đổi một chút. Máy ghi lại dao động đó và tính ra số nhịp mỗi phút. Kỹ thuật này gọi là đo quang thể tích.

Điểm cần nhớ: đồng hồ không đếm tiếng tim, nó đếm những gợn sóng máu ở mao mạch rồi dùng thuật toán lọc nhiễu. Khi tín hiệu sạch, phép tính gần với thực tế. Khi tín hiệu bẩn, do tay cử động, do ánh sáng lọt vào, do máu dưới da ít, thuật toán phải đoán, và có lúc đoán nhầm cả nhịp bước chân thành nhịp tim.

Ngoài ra, con số hiện trên mặt đồng hồ thường là giá trị đã làm trơn qua vài giây đến vài chục giây. Nó chậm hơn thực tế một nhịp, nên khi tim vừa tăng hay giảm đột ngột, số trên máy bao giờ cũng đi sau.

Lúc nào hai số hay lệch nhau nhất

Bảng dưới gom những tình huống người dùng hay gặp, kèm lý do và hướng xử lý. Đây là quan sát chung về cách đo quang học, từng dòng máy có thể khác.

Tình huốngVì sao lệchNên làm gì
Ngồi yên, đeo vừa tayTín hiệu sạchThường gần với mạch đếm tay, dùng được để theo dõi
Chạy, nhảy dây, chơi cầu lôngCổ tay rung, máy dễ bắt nhầm nhịp bước chânĐừng tin con số từng giây; xem xu hướng cả buổi
Tập tạ, nắm chặt dụng cụCơ cẳng tay co làm thay đổi dòng máu dưới cảm biếnSố thường dao động thất thường, chỉ tham khảo
Tay lạnh, trời rét, vừa rửa tay nước lạnhMạch máu dưới da co lại, tín hiệu yếuLàm ấm tay vài phút rồi đo lại
Đeo lỏng, đeo sát xương cổ tayÁnh sáng lọt vào, cảm biến không áp sátĐeo cao hơn xương cổ tay chừng một ngón tay, siết vừa
Hình xăm đậm ở cổ tayMực xăm hấp thụ ánh sángĐổi sang tay kia nếu có thể
Tim đập không đềuNhịp yếu có thể không tạo được sóng ở mao mạchĐếm bằng tay đủ một phút, hoặc nghe tim nếu có người biết làm

Hàng cuối là hàng quan trọng nhất. Khi tim đập không đều, có những nhát bóp yếu đến mức máu không kịp dồn ra tới cổ tay. Đồng hồ và cả ngón tay của bạn đều có thể bỏ sót nhịp đó, chỉ tai nghe hoặc máy điện tim mới bắt được đủ.

Cách tự so đồng hồ với bắt mạch cho công bằng

Phép so chỉ có nghĩa khi hai cách đo cùng thời điểm, cùng tư thế và đủ thời gian. Làm theo thứ tự này:

  1. Ngồi ghế tựa lưng, nghỉ ít nhất năm phút, không nói chuyện, không vừa uống cà phê hay vừa leo cầu thang.
  2. Đeo đồng hồ ở tay trái, cao hơn xương cổ tay chừng một ngón tay, dây vừa khít, không hằn đỏ.
  3. Mở chế độ đo nhịp tim trên đồng hồ để máy đo liên tục, để tay trái nằm yên trên bàn, lòng bàn tay ngửa.
  4. Dùng ngón trỏ và ngón giữa tay phải đặt vào rãnh mạch quay ở cổ tay trái, phía ngón cái, bên dưới đồng hồ. Không dùng ngón cái vì ngón cái có mạch riêng.
  5. Đếm đủ 60 giây theo đồng hồ treo tường hoặc điện thoại, không đếm 15 giây rồi nhân bốn.
  6. Ghi số đếm tay và con số đồng hồ hiện ngay lúc kết thúc phút đếm.
  7. Lặp lại thêm hai lần, cách nhau vài phút. Ba cặp số mới đủ để thấy máy lệch có hệ thống hay chỉ lệch ngẫu nhiên.

Nếu ba lần đều chỉ lệch vài nhịp, đồng hồ của bạn đang làm việc ổn ở trạng thái nghỉ. Nếu lệch lớn và lệch không theo quy luật, xem lại cách đeo trước, rồi mới nghĩ đến tim.

Tình huống thật hay gặp: một bà cụ thấy đồng hồ báo 48 nhịp mỗi phút, con cháu hoảng. Đếm tay thì ra 72, đều. Nguyên nhân là dây đeo lỏng, mặt đồng hồ trượt xuống mu tay. Siết lại dây, đồng hồ báo 70. Không phải lần lệch nào cũng do tim.

Khi nào nên tin số đếm tay hơn

Số đếm tay có sai số riêng của nó, nhất là với người mới tập. Nhưng ở những tình huống sau, nó vẫn gần thực tế hơn số trên cổ tay:

Khi đang vận động mạnh. Cổ tay rung và cơ co làm tín hiệu quang học nhiễu. Nếu cần biết nhịp tim lúc gắng sức để báo bác sĩ, dừng lại, đếm tay ngay trong mười lăm giây đầu sau khi dừng, ghi rõ là đếm sau khi dừng.

Khi cảm thấy tim đập lộn xộn, hồi hộp, hẫng nhịp. Đây là lúc đồng hồ dễ đếm thiếu nhất. Đếm tay đủ một phút và ghi thêm cảm nhận: đều hay lúc nhanh lúc chậm.

Khi số đồng hồ không khớp với cảm giác. Đồng hồ báo 140 mà bạn đang ngồi đọc báo, thở êm, không mệt: gần như chắc là đo nhầm. Đếm tay để xác nhận trước khi lo.

Khi tay lạnh hoặc người đang sốt rét run. Run cơ và co mạch ngoại vi cùng lúc là tổ hợp làm cảm biến quang học sai nhiều nhất.

Khi nào số đồng hồ lại có ích hơn số đếm tay

Đồng hồ thắng ở chỗ nó đo liên tục, cả ngày lẫn đêm, không mỏi tay, không quên. Một lần bắt mạch chỉ cho bạn một khoảnh khắc. Đồng hồ cho bạn đường đi của nhịp tim qua nhiều tuần.

Giá trị nhất là nhịp tim lúc nghỉ trung bình mỗi ngày, thường máy tính từ lúc bạn ngủ hoặc ngồi yên. Ở người lớn khoẻ mạnh, khoảng thường gặp trong sách giáo khoa là 60 đến 100 nhịp mỗi phút, chỉ để tham khảo; người tập thể thao đều đặn có thể thấp hơn. Bản thân con số tuyệt đối ít quan trọng bằng chuyện nó đổi so với chính bạn. Nhịp nghỉ thường ngày quanh 62, tuần này lên 75 và giữ nguyên nhiều ngày, đó là một thay đổi đáng để ý, có thể do mất ngủ, ốm, uống rượu, căng thẳng hay một loại thuốc mới.

Cách đọc con số đó trong bối cảnh giấc ngủ được bàn kỹ ở bài nhịp tim ban đêm và điểm giấc ngủ.

Những việc không cần làm

Người mới đeo đồng hồ hay rơi vào vài thói quen tốn công mà không giúp gì:

  • Không cần nhìn đồng hồ mỗi khi đi lại trong nhà. Nhịp tim tăng khi đứng dậy, khi leo cầu thang, khi bực mình là phản ứng bình thường của cơ thể.
  • Không cần đổi máy chỉ vì lệch vài nhịp với máy của người nhà. Hai máy khác thuật toán sẽ khác số, không máy nào là chuẩn để so.
  • Không cần chụp màn hình từng con số lẻ. Bác sĩ cần xu hướng và những đợt bất thường có ghi chú hoàn cảnh, không cần hàng trăm ảnh.
  • Không tự đổi liều hay ngừng thuốc đang dùng vì con số trên đồng hồ. Thuốc nhịp tim, thuốc huyết áp phải do bác sĩ chỉnh.

Khi nào cần đi khám, khi nào gọi 115

Đi khám trong vài ngày nếu nhịp tim lúc nghỉ (đã đếm tay xác nhận) thường xuyên nằm ngoài khoảng tham khảo của bạn, nếu đồng hồ nhiều lần báo nhịp không đều, hoặc nếu bạn hay có cảm giác hồi hộp, hụt nhịp, mệt khi gắng sức nhẹ.

Gọi cấp cứu 115 ngay, không ngồi đo đi đo lại, khi có đau tức ngực, khó thở, ngất hoặc gần ngất, vã mồ hôi lạnh, yếu liệt hay méo miệng, dù đồng hồ đang báo con số gì. Đồng hồ có thể báo bình thường trong một cơn nguy hiểm, và người bệnh mới là thứ cần nhìn trước tiên.

Câu nói mẫu khi gọi: người bệnh bao nhiêu tuổi, đang có triệu chứng gì từ lúc nào, tỉnh hay lơ mơ, mạch đếm tay được bao nhiêu nếu đếm được. Con số đồng hồ chỉ nói thêm sau cùng.

Câu hỏi thường gặp

Đồng hồ thông minh báo nhịp tim thấp hơn khi tự bắt mạch có sao không?

Thường là do đeo lỏng, tay lạnh hoặc máy chưa bắt kịp tín hiệu. Siết dây vừa khít, làm ấm tay, ngồi yên rồi so lại ba lần. Nếu vẫn lệch và có thêm cảm giác hẫng nhịp, mệt, chóng mặt thì nên đi khám.

Nên đeo đồng hồ ở tay trái hay tay phải để đo nhịp tim?

Tay nào cũng được, miễn đeo cao hơn xương cổ tay chừng một ngón tay và dây vừa khít. Nhiều người đeo tay không thuận để ít cử động. Nếu cổ tay có hình xăm đậm thì chọn tay còn lại.

Tập gym đồng hồ báo nhịp tim lung tung là do đâu?

Khi nắm tạ hay chống tay, cơ cẳng tay co lại làm thay đổi dòng máu dưới cảm biến, cộng với rung lắc nên máy đọc sai. Lúc tập tạ chỉ nên xem số làm tham khảo, hoặc dừng lại đếm tay khi cần.

Đếm mạch 15 giây nhân bốn có đủ chính xác không?

Khi mạch đều thì tạm được để ước lượng nhanh. Khi muốn so với đồng hồ, hoặc khi nghi mạch không đều, nên đếm đủ 60 giây vì nhân bốn sẽ phóng đại sai số của vài nhịp đếm sót.

Nhịp tim lúc nghỉ trên đồng hồ tăng dần mấy ngày nay có đáng lo?

Đó là tín hiệu để nhìn lại giấc ngủ, rượu bia, căng thẳng, có đang ốm hay vừa dùng thuốc mới không. Nếu kéo dài hơn một hai tuần mà không rõ lý do, hoặc kèm mệt, khó thở, nên đi khám và mang theo số liệu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0918.832.283