SinhHieu.comSinh Hiệu
Độ bão hoà oxy

SpO2 bao nhiêu thì cần gọi bác sĩ, bao nhiêu thì gọi cấp cứu 115

Không có một ngưỡng SpO2 chung cho mọi người. Bài nêu các mốc tham khảo cho người lớn vốn khoẻ, cách đọc ngưỡng riêng bác sĩ đặt, và những dấu hiệu buộc gọi 115 bất kể con số.

SpO2 bao nhiêu thì cần gọi bác sĩ, bao nhiêu thì gọi cấp cứu 115

Với người lớn vốn khoẻ, mốc tham khảo thường dùng là: SpO2 đo đúng cách mà vẫn từ 92–94% thì hỏi bác sĩ trong ngày, dưới 92% thì liên hệ bác sĩ ngay, từ 90% trở xuống hoặc kèm khó thở nặng, tím môi, lơ mơ thì gọi cấp cứu 115. Người có bệnh nền dùng ngưỡng riêng bác sĩ đã dặn.

Những mốc này chỉ là khung. Cùng một con số có thể là chuyện thường với người này và là báo động với người khác; và có những lúc phải gọi cấp cứu khi con số vẫn còn đẹp. Phần dưới giải thích vì sao, và cách dùng các mốc cho đúng.

Mốc tham khảo cho người lớn vốn khoẻ

Bảng áp dụng cho người lớn không có bệnh phổi, tim mạn tính, không thở oxy tại nhà, sống gần mực nước biển, con số đã được kiểm tra lại đúng cách (tay ấm, sóng tốt, ngồi nghỉ). Đây là mốc tham khảo phổ biến, không thay chỉ dẫn của bác sĩ điều trị.

SpO2 lúc nghỉ (tham khảo)Không có triệu chứng đáng kểCó triệu chứng: ho, sốt, mệt, khó thở nhẹ
95% trở lênKhông cần làm gì thêmTheo dõi triệu chứng, đo lại theo giờ
92–94%Đo lại sau 15–30 phút; vẫn vậy thì hỏi bác sĩ trong ngàyLiên hệ bác sĩ trong ngày, sớm
Dưới 92%Liên hệ bác sĩ ngay, cân nhắc đi khámĐi khám ngay
90% trở xuốngĐi khám ngay, cân nhắc gọi 115Gọi 115

Hai cột cho thấy cùng một con số, triệu chứng đi kèm làm thay đổi mức khẩn. Đó là nguyên tắc chung: con số và người bệnh phải được đọc cùng nhau. Vì sao vùng 90% lại là mép vực được giải thích ở bài SpO2 là gì và con số trên máy kẹp ngón tay cho biết điều gì.

Gọi 115 ngay, bất kể máy đang hiện bao nhiêu

Những dấu hiệu dưới đây tự chúng là lý do gọi cấp cứu. Không cần chờ đo, không cần đo lại, và một con số SpO2 đẹp cũng không làm chúng bớt nguy hiểm:

  • Khó thở dữ dội, thở hổn hển, không nói được trọn câu ngắn.
  • Môi, lưỡi, mặt tím tái hoặc xám.
  • Lơ mơ, khó đánh thức, lú lẫn mới xuất hiện, nói nhảm.
  • Đau ngực dữ dội, đau lan ra tay, hàm, kèm vã mồ hôi.
  • Thở rất chậm, có những lúc ngưng thở, hoặc thở ngáp cá.
  • Ngất, co giật.
  • Trẻ nhỏ thở rút lõm ngực, phập phồng cánh mũi, rên khi thở, bỏ bú, li bì.
  • Nghi ngộ độc khí than, khói bếp trong phòng kín, kể cả khi máy đo bình thường.

Hàng cuối đặc biệt quan trọng: máy kẹp ngón thông thường không phân biệt được oxy với khí CO, nên người ngộ độc có thể có số rất đẹp.

Ngưỡng riêng cho người có bệnh nền

Khi đã có ngưỡng riêng, ghi rõ hai mốc lên trang đầu sổ theo dõi và dán cạnh máy: dưới mức nào thì gọi bác sĩ, dưới mức nào thì gọi cấp cứu. Người nhà nào cầm máy cũng đọc được ngay.

Người bệnh phổi mạn tính

Nhiều người có số nền thấp hơn người khoẻ và mục tiêu có thể chỉ khoảng 88–92% (tham khảo). Với họ, mốc 92% trong bảng trên không có ý nghĩa. Ngưỡng cần dùng là ngưỡng bác sĩ đã đặt, cộng với việc so với số nền. Chi tiết ở bài đọc SpO2 ở người bệnh phổi mạn tính.

Người đang thở oxy tại nhà

Con số luôn phải được đọc cùng lưu lượng oxy đang dùng. SpO2 93% khi đang thở oxy khác hoàn toàn với 93% khi thở khí trời. Bác sĩ thường dặn ngưỡng gọi lại tính theo khi đang dùng oxy.

Người suy tim, bệnh tim bẩm sinh

Một số bệnh tim bẩm sinh có SpO2 nền thấp hẳn do máu trộn lẫn trong tim, và có ngưỡng rất riêng. Người suy tim thì thường được dặn để ý thêm khó thở khi nằm, phù chân, tăng cân nhanh. Hỏi bác sĩ tim mạch để có ngưỡng cụ thể.

Người sống ở vùng núi cao

Ở độ cao lớn, SpO2 của người khoẻ cũng thấp hơn ở đồng bằng. Mốc cho người vùng cao khác với bảng chung, nên so với chính mình lúc khoẻ.

Xu hướng nói nhiều hơn một con số

Tụt dần qua nhiều ngày. Một người đang ốm có SpO2 97 hôm thứ nhất, 95 hôm thứ hai, 93 hôm thứ ba, đều đo đúng cách, là đang xấu đi, dù 93 chưa chạm mốc báo động. Liên hệ bác sĩ, đừng đợi.

Tụt khi gắng sức nhẹ. Người vốn khoẻ mà đi từ phòng ngủ ra phòng khách đã tụt vài điểm, lâu mới hồi, là tín hiệu nên được khám, kể cả khi số lúc nghỉ còn ổn.

Số ổn nhưng phải thở nhanh hơn mới giữ được. Đếm nhịp thở. Nhịp thở tăng dần trong khi SpO2 đứng yên nghĩa là cơ thể đang gắng bù.

Nhịp mạch tăng dần. Mạch nhanh dần kèm SpO2 tụt nhẹ là tổ hợp đáng chú ý hơn từng thứ riêng lẻ.

Gọi 115 nói gì cho nhanh và đủ

Khi gọi cấp cứu, người nhà thường run và nói lộn xộn. Chuẩn bị sẵn thứ tự sau, ghi trên một tờ giấy dán cạnh máy đo:

  1. Địa chỉ cụ thể: số nhà, ngõ, đường, phường hoặc xã, điểm mốc dễ tìm.
  2. Người bệnh bao nhiêu tuổi, nam hay nữ.
  3. Chuyện gì đang xảy ra: khó thở, tím, lơ mơ, từ lúc nào.
  4. Con số đo được: SpO2, nhịp mạch, và đã đo đúng cách chưa.
  5. Bệnh nền chính, có đang thở oxy tại nhà không.
  6. Người bệnh còn tỉnh, còn nói được không.
  7. Số máy gọi lại được, và giữ máy không bận.

Một câu mẫu: “Ông nội 78 tuổi, có bệnh phổi, từ chiều khó thở tăng, giờ nói không hết câu, môi tím, máy đo oxy ở ngón tay báo 84, mạch 118, vẫn tỉnh, ở số nhà… phường…”. Câu đó đủ để điều phối viên hiểu mức khẩn.

Trong lúc chờ xe cấp cứu

Để người bệnh ngồi tư thế dễ thở nhất, thường là ngồi thẳng hoặc chồm nhẹ ra trước, hai tay tì lên đùi hoặc bàn. Không ép nằm thẳng nếu họ khó thở hơn khi nằm. Nới lỏng cổ áo, thắt lưng. Mở cửa cho thoáng, trừ khi đang có khói, khí độc thì đưa người ra khỏi phòng.

Nếu người bệnh đã được bác sĩ kê oxy tại nhà và có hướng dẫn cho tình huống khẩn, làm đúng hướng dẫn đó. Không tự cho uống thuốc không được dặn. Không cho ăn uống nếu người bệnh lơ mơ. Tiếp tục đo SpO2 và nhịp mạch vài phút một lần, ghi giờ và con số để đưa cho nhân viên cấp cứu.

Nếu tình trạng nặng, đừng tự chở người bệnh bằng xe máy: người khó thở nặng hoặc lơ mơ có thể ngã, tụt sức giữa đường mà người lái không làm gì được. Chờ xe cấp cứu có nhân viên y tế đi kèm an toàn hơn. Nếu nhà rất xa, xe cấp cứu lâu tới, hỏi điều phối viên 115 nên làm gì trong lúc chờ, họ sẽ hướng dẫn theo tình hình cụ thể.

Chuẩn bị sẵn giấy tờ, đơn thuốc đang dùng, sổ theo dõi SpO2, thẻ bảo hiểm. Những thứ này giúp đội cấp cứu và bác sĩ tiếp nhận không phải hỏi lại từ đầu.

Những sai lầm hay gặp khi dùng ngưỡng

Áp ngưỡng người khoẻ cho người bệnh phổi. Dẫn tới hai kiểu sai: hoặc cấp cứu không cần thiết khi số ở mức nền, hoặc chủ quan khi số đã tụt so với nền mà vẫn trên 90.

Chờ số chạm mốc mới đi. Khi người bệnh khó thở tăng, mệt lả, lơ mơ, mốc SpO2 không còn là điều kiện cần.

Tin một lần đo lúc tay lạnh. Con số đầu tiên lúc hoảng thường sai. Kiểm tra lại nhanh theo bài máy đo oxy báo số thấp bất thường, trừ khi đã có dấu hiệu cấp cứu.

Dùng con số để tự quyết thuốc. SpO2 không phải căn cứ để tự thêm, bớt hay đổi thuốc. Đó là việc của bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp

SpO2 bao nhiêu thì phải đi cấp cứu?

Ở người lớn vốn khoẻ, SpO2 từ 90% trở xuống khi đã đo đúng cách, hoặc bất kỳ con số nào kèm khó thở nặng, tím môi, lơ mơ, là lý do gọi 115. Người có bệnh nền dùng ngưỡng bác sĩ đã dặn.

SpO2 93% có sao không?

Ở người lớn vốn khoẻ, 93% đo đúng cách là thấp hơn mức thường gặp. Đo lại sau khi nghỉ; nếu vẫn vậy hoặc đang ốm, hỏi bác sĩ trong ngày. Ở người bệnh phổi mạn tính, 93% có thể là mức bình thường của họ.

SpO2 bình thường có cần đi cấp cứu không?

Có, nếu có khó thở dữ dội, đau ngực, lơ mơ, ngất, hoặc nghi ngộ độc khí than. Con số đẹp không loại trừ được các tình trạng này.

Người bệnh phổi SpO2 89% có phải cấp cứu không?

Không nhất thiết. Nhiều người bệnh phổi mạn tính có mục tiêu khoảng 88–92%. Hãy so với số nền và ngưỡng bác sĩ dặn, và chú ý khó thở, đờm, mức tỉnh táo.

Gọi 115 cần nói những gì khi người nhà khó thở?

Địa chỉ cụ thể, tuổi, chuyện đang xảy ra và từ bao giờ, con số SpO2 và nhịp mạch, bệnh nền, người bệnh còn tỉnh không, và số điện thoại gọi lại được.

Trong lúc chờ cấp cứu nên làm gì khi SpO2 thấp?

Để người bệnh ngồi tư thế dễ thở, nới quần áo, mở cửa thoáng, dùng oxy nếu bác sĩ đã kê và dặn, không tự cho uống thuốc, ghi lại con số theo giờ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0918.832.283