SinhHieu.comSinh Hiệu
Nhiệt độ cơ thể

Đo nhiệt độ ở miệng: đặt dưới lưỡi chỗ nào, chờ bao lâu sau ăn uống

Đo ở miệng cho số khá sát thân nhiệt nếu đầu nhiệt kế nằm sâu trong túi dưới lưỡi, môi khép kín, thở bằng mũi, và đã chờ đủ lâu sau khi ăn, uống, đánh răng.

Đo nhiệt độ ở miệng: đặt dưới lưỡi chỗ nào, chờ bao lâu sau ăn uống

Đo nhiệt độ ở miệng đúng cách là đặt đầu nhiệt kế vào túi sâu dưới lưỡi, lệch sang một bên gốc lưỡi, khép môi lại, thở bằng mũi và giữ yên đến khi máy báo. Nếu vừa ăn, uống nóng lạnh, đánh răng hay hút thuốc, hãy chờ khoảng mười lăm đến ba mươi phút rồi mới đo.

Ở người lớn tỉnh táo, miệng là vị trí đo thuận tiện và cho số khá đáng tin, sát thân nhiệt lõi hơn nách. Nhưng con số này dễ bị kéo lệch bởi những việc rất đời thường: một ngụm trà nóng, một ly nước đá, thói quen thở bằng miệng khi nghẹt mũi. Biết những điều đó giúp bạn đo một lần là được, không phải đo đi đo lại.

Túi dưới lưỡi nằm ở đâu và vì sao phải đặt đúng chỗ

Khi cong lưỡi lên chạm vòm miệng, bạn sẽ thấy hai bên dây hãm lưỡi là hai rãnh lõm ở sàn miệng, kéo dài về phía gốc lưỡi. Đó là túi dưới lưỡi. Ngay dưới niêm mạc chỗ này có các mạch máu lớn, nên khi lưỡi hạ xuống ôm lấy đầu nhiệt kế, túi trở thành một khoang kín và ấm, phản ánh khá sát nhiệt độ của máu.

Phía trước miệng, ngay sau răng cửa, lại là vùng mát hơn nhiều vì không khí ra vào liên tục. Nhiều người ngậm nhiệt kế ở đầu lưỡi, giữa hai hàm răng cửa, như ngậm một chiếc kẹo que. Cách đó cho số thấp hơn thật vài phần mười độ, có khi gần một độ.

Các bước đo nhiệt độ ở miệng

Áp dụng cho nhiệt kế điện tử dạng que, đầu đo nhỏ.

  1. Kiểm tra trong vòng mười lăm đến ba mươi phút trước đó người được đo không ăn, không uống đồ nóng hoặc lạnh, không đánh răng, không hút thuốc, không nhai kẹo cao su. Nếu có, chờ.
  2. Ngồi thẳng hoặc nằm đầu hơi cao, thở bình thường bằng mũi.
  3. Lau sạch đầu đo, lắp vỏ bọc dùng một lần nếu có. Bật máy chờ báo sẵn sàng.
  4. Cong lưỡi lên, đưa đầu đo vào túi dưới lưỡi ở một bên, sâu về phía gốc lưỡi.
  5. Hạ lưỡi xuống đè nhẹ lên nhiệt kế, khép môi quanh thân que. Không cắn bằng răng.
  6. Thở bằng mũi, không nói chuyện, giữ yên đến khi máy báo.
  7. Lấy ra, đọc và ghi số kèm chữ “miệng” và giờ đo.
  8. Rửa đầu đo bằng nước mát và xà phòng hoặc lau cồn theo hướng dẫn máy, không dùng nước nóng.

Bước năm là chỗ dễ sai nhất: khép môi nhưng hé răng, hoặc nói “xong chưa” giữa chừng. Mỗi lần mở miệng, khí mát tràn vào khoang dưới lưỡi.

Chờ bao lâu sau các việc thường ngày

Thời gian chờ dưới đây là khoảng hay được khuyên trong tài liệu điều dưỡng, chỉ để tham khảo.

Việc vừa làmẢnh hưởngNên chờ
Uống nước nóng, trà, cà phê, ăn cháo nóngLàm số cao giảKhoảng mười lăm đến ba mươi phút
Uống nước đá, ăn kemLàm số thấp giảKhoảng mười lăm đến ba mươi phút
Ăn bữa chínhNhai làm miệng ấm, thức ăn để lại nhiệtKhoảng hai mươi đến ba mươi phút
Đánh răng, súc miệngNước và chuyển động làm thay đổi nhiệt khoang miệngKhoảng mười lăm phút
Hút thuốcKhói nóng làm ấm khoang miệngKhoảng hai mươi đến ba mươi phút
Tập thể dục, leo cầu thangThân nhiệt và nhịp thở tăngNghỉ khoảng hai mươi đến ba mươi phút

Nếu không thể chờ, ví dụ người bệnh vừa uống nước và bạn cần con số ngay, hãy đo ở vị trí khác như tai hoặc nách và ghi rõ, thay vì đo miệng rồi tự trừ bớt.

Ai không nên đo ở miệng

Trong những trường hợp sau, nên chọn tai hoặc nách:

  • Trẻ nhỏ chưa biết ngậm yên, có thể cắn hoặc nuốt đầu đo.
  • Người lú lẫn, sa sút trí nhớ, kích động, hoặc đang lơ mơ.
  • Người đang khó thở, thở bằng miệng, nghẹt mũi nặng.
  • Người vừa nôn, đang buồn nôn, ho liên tục.
  • Người có vết loét, vừa nhổ răng hay phẫu thuật vùng miệng, đang đeo khí cụ trong miệng.
  • Người có tiền sử co giật chưa kiểm soát, vì có thể cắn mạnh khi lên cơn.

Với những người này, cách đo nách đúng kỹ thuật ở bài đo nhiệt độ ở nách cho đúng và đo tai ở bài đo nhiệt độ ở tai là lựa chọn an toàn hơn.

Lỗi hay gặp và cách nhận ra

Số thấp ở người đang rét run. Người sốt đang lên thường run và thở hổn hển qua miệng. Khoang miệng bị làm mát liên tục. Nếu thấy người bệnh thở bằng miệng trong lúc đo, con số rất có thể thấp hơn thật.

Số cao bất thường sau bữa sáng. Bát phở nóng, ly cà phê sữa nóng ngay trước đó đủ làm số đo miệng lên cao giả. Hỏi lại người bệnh vừa ăn uống gì trước khi kết luận.

Hai lần đo liên tiếp chênh nhiều. Thường do lần đầu ngậm nông, lần sau ngậm sâu. Lần cho số cao hơn sau khi ngậm đúng thường đáng tin hơn, miễn là không vừa ăn uống nóng.

Nhiệt kế dùng chung cho nhiều người. Không lau sạch hoặc không dùng vỏ bọc dễ lây bệnh. Nhà có người ốm, nên để riêng một nhiệt kế cho người đó.

Câu dặn mẫu khi đo cho người lớn tuổi

Người lớn tuổi thường muốn nói chuyện, hỏi “bao nhiêu rồi” khi nhiệt kế còn trong miệng. Trước khi đặt, nói rõ một lần: “Bố ngậm dưới lưỡi, khép môi, thở bằng mũi, đừng nói cho tới khi nghe tiếng kêu nhé”. Đặt tay nhẹ lên vai để nhắc giữ yên. Đo xong mới trả lời câu hỏi.

Người đeo răng giả vẫn đo được ở miệng nếu hàm giả ổn định và người đó ngậm kín. Nếu răng giả lỏng, dễ bật ra, nên đo vị trí khác.

Những việc không cần làm

Không cần súc miệng bằng nước lạnh cho “sạch” trước khi đo. Việc đó chỉ làm khoang miệng mát đi và bắt bạn phải chờ thêm. Nếu muốn vệ sinh, hãy súc miệng xong rồi chờ khoảng mười lăm phút.

Không cần ngậm lâu hơn sau khi máy đã kêu báo với hy vọng số sẽ “lên thêm”. Với nhiệt kế điện tử ở miệng, nếu đặt đúng túi dưới lưỡi và khép môi kín thì con số lúc máy báo đã đủ dùng. Kéo dài chỉ khiến người bệnh mỏi miệng, dễ hé môi, và lần đo sau càng khó hợp tác.

Không cần đo cả miệng lẫn nách lẫn tai mỗi lần. Chọn một vị trí phù hợp với người bệnh rồi giữ nguyên suốt đợt theo dõi. Chỉ đo thêm vị trí khác khi con số làm bạn nghi ngờ, và khi đó ghi rõ từng vị trí.

Không dùng nhiệt kế thủy ngân để đo miệng. Thủy tinh có thể vỡ khi cắn, thủy ngân bên trong rất độc. Nếu nhà còn loại này, nên thay bằng nhiệt kế điện tử và hỏi trạm y tế xã, phường cách bỏ đi an toàn.

Đo miệng có hợp để theo dõi trong nhiều ngày không

Rất hợp với người lớn tỉnh táo, vì con số đo miệng ít dao động do thao tác hơn đo nách. Mẹo nhỏ là chọn giờ đo cố định cách xa bữa ăn, ví dụ sáng trước khi ăn sáng và chiều trước bữa tối, để không phải nhớ đã ăn uống lúc nào. Khi người bệnh bắt đầu thở bằng miệng, nghẹt mũi, hoặc mệt tới mức không ngậm nổi, chuyển sang vị trí khác và ghi rõ trong sổ từ thời điểm đó.

Khi nào cần đi khám, khi nào gọi 115

Đi khám khi sốt kéo dài nhiều ngày, sốt kèm đau họng dữ dội, khó nuốt, đau đầu nhiều, phát ban, hoặc khi người bệnh có bệnh nền nặng, đang điều trị ung thư, vừa phẫu thuật. Người cao tuổi có thân nhiệt cao hơn mức thường ngày của mình kèm mệt, ăn kém, lú lẫn mới xuất hiện cũng nên được khám sớm.

Gọi 115 khi có khó thở, đau ngực, tím môi, co giật, không đánh thức được, cứng gáy hoặc yếu liệt đột ngột. Đây là những dấu hiệu cần cấp cứu bất kể nhiệt độ bao nhiêu.

Câu hỏi thường gặp

Đo nhiệt độ ở miệng đặt nhiệt kế ở đâu?

Đặt đầu nhiệt kế vào túi dưới lưỡi ở một bên, sâu về phía gốc lưỡi, rồi hạ lưỡi đè lên và khép môi. Không ngậm ở đầu lưỡi hay giữa răng cửa vì chỗ đó mát hơn.

Uống nước xong bao lâu thì đo nhiệt độ miệng được?

Nên chờ khoảng mười lăm đến ba mươi phút sau khi uống nước nóng hoặc lạnh, ăn uống hay đánh răng. Nếu cần số ngay, hãy đo ở tai hoặc nách thay vì đo miệng.

Nghẹt mũi có đo nhiệt độ ở miệng được không?

Không nên. Người nghẹt mũi phải thở bằng miệng, khí mát vào liên tục làm số đo thấp hơn thật. Chọn tai hoặc nách trong trường hợp này.

Nhiệt độ ở miệng bao nhiêu là bình thường?

Sách giáo khoa thường ghi khoảng ba mươi sáu đến ba mươi bảy độ hai ở người lớn khỏe, thay đổi trong ngày. Đây là khoảng tham khảo, mỗi người có mức nền riêng.

Trẻ mấy tuổi thì đo nhiệt độ ở miệng được?

Khi trẻ đủ lớn để hiểu và làm theo việc ngậm yên dưới lưỡi, khép môi, không cắn, thường là tuổi đi học trở lên. Trẻ nhỏ hơn nên đo nách hoặc tai.

Có cần rửa nhiệt kế sau khi đo miệng không?

Cần. Rửa đầu đo bằng nước mát và xà phòng hoặc lau cồn theo hướng dẫn, để khô rồi cất. Không dùng nước nóng vì có thể làm hỏng cảm biến.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0918.832.283