SinhHieu.comSinh Hiệu
Nhiệt độ cơ thể

Nhiệt kế đo trán mỗi lần ra một số khác: đo sao cho đúng

Nhiệt kế hồng ngoại đo trán đo nhiệt độ da rồi tính ngược ra thân nhiệt, nên mồ hôi, gió, khoảng cách và việc vừa từ ngoài vào đều làm số nhảy. Đo đúng cách sẽ ổn định hơn nhiều.

Nhiệt kế đo trán mỗi lần ra một số khác: đo sao cho đúng

Nhiệt kế đo trán ra mỗi lần một số vì nó đo nhiệt độ bề mặt da rồi tính ngược ra thân nhiệt, mà da trán thay đổi theo mồ hôi, gió, nắng và khoảng cách cầm máy. Muốn số ổn định, hãy để người được đo nghỉ trong phòng vài phút, lau khô trán, cầm đúng khoảng cách và đo hai ba lần liền nhau.

Loại máy này được ưa chuộng vì nhanh, không chạm vào người, đo được khi trẻ đang ngủ. Nhưng chính sự tiện lợi khiến nhiều người bấm vội, ra ba mươi sáu độ thì yên tâm, ra ba mươi tám thì hoảng, bấm lại ra ba mươi bảy thì bối rối. Phần dưới đây giải thích máy đo cái gì và làm sao để con số đáng tin hơn.

Máy đo trán thật ra đang đo cái gì

Mọi vật ấm đều phát ra tia hồng ngoại, vật càng nóng phát càng mạnh. Đầu cảm biến của máy hứng lượng tia này từ một vùng da nhỏ trên trán và đổi thành nhiệt độ bề mặt. Nhiệt độ da trán thường thấp hơn thân nhiệt lõi một khoảng đáng kể, nên máy phải cộng thêm theo một công thức do nhà sản xuất cài sẵn để ra con số hiển thị.

Có hai kiểu chính. Kiểu không chạm, giữ cách trán một khoảng ngắn rồi bấm. Kiểu chạm quét, áp đầu đo lên giữa trán rồi lướt ngang sang thái dương, nơi có động mạch nông chạy qua; kiểu này tìm điểm nóng nhất trên đường quét. Cả hai đều dựa vào giả định rằng da trán đang ở trạng thái bình thường. Khi da bị làm mát hay làm nóng bởi thứ gì đó bên ngoài, công thức vẫn chạy nhưng kết quả lệch.

Bảy lý do khiến số đo trán nhảy lung tung

Vừa từ ngoài trời vào. Đi xe máy trong gió, đứng dưới điều hòa, hoặc ngược lại vừa phơi nắng, da trán cần thời gian để trở về trạng thái cân bằng. Đo ngay thì gió cho số thấp, nắng cho số cao.

Trán có mồ hôi. Mồ hôi bay hơi làm da mát, máy đọc thấp. Người đang hạ sốt thường vã mồ hôi trán nhiều nhất, đúng lúc người nhà hay đo để xem đã hạ chưa.

Tóc mái, mũ, khăn dán hạ sốt. Tóc che trán hoặc vừa bỏ mũ, bỏ miếng dán mát ra thì vùng da đó không còn phản ánh thân nhiệt.

Cầm sai khoảng cách. Mỗi máy có khoảng cách thiết kế riêng, thường vài centimet. Cầm xa quá, cảm biến hứng cả không khí xung quanh; cầm sát quá với loại không chạm cũng cho sai.

Đầu đo bẩn hoặc trầy. Vết dầu, bụi trên mắt cảm biến chặn bớt tia hồng ngoại.

Máy vừa mang từ chỗ lạnh sang chỗ nóng. Máy cất trong ngăn kéo gần cửa sổ lạnh, mang vào phòng ấm đo ngay thì cảm biến chưa kịp ổn định theo nhiệt độ phòng.

Chọn nhầm chế độ. Nhiều máy có chế độ đo bề mặt vật, đo nước pha sữa, đo phòng. Bấm nhầm chế độ thì con số không phải thân nhiệt.

Các bước đo trán cho đúng

Thứ tự dưới đây dùng cho cả loại không chạm và loại quét, phần khác nhau được ghi rõ.

  1. Để máy nằm trong phòng nơi sẽ đo ít nhất mười lăm đến ba mươi phút, theo hướng dẫn của máy.
  2. Cho người được đo ngồi yên trong phòng, tránh gió quạt thổi thẳng, khoảng mười phút trở lên; lâu hơn nếu vừa từ ngoài vào.
  3. Vén tóc khỏi trán, bỏ mũ, khăn, miếng dán; lau khô mồ hôi bằng khăn mềm rồi chờ thêm một chút.
  4. Kiểm tra máy đang ở chế độ đo người, đầu đo sạch.
  5. Loại không chạm: hướng đầu đo vuông góc vào giữa trán, giữ đúng khoảng cách ghi trong hướng dẫn, bấm và giữ yên tay đến khi máy báo.
  6. Loại quét: áp nhẹ đầu đo giữa trán, giữ nút, lướt chậm ngang trán tới chân tóc ở thái dương rồi mới nhả.
  7. Đo ba lần liền, mỗi lần cách nhau vài giây. Nếu ba số gần nhau, lấy số ở giữa. Nếu chênh nhiều, quay lại kiểm từ bước hai.
  8. Ghi con số kèm chữ “trán” và giờ đo.

Bước hay bị bỏ nhất là bước hai. Đón con từ trường về, cha mẹ bấm ngay ở cửa nhà. Nếu trời đang nóng, con có thể bị đọc cao; nếu vừa ngồi sau xe trong gió, con lại bị đọc thấp.

Tình huống thường gặp và cách xử lý

Một vài tình huống cha mẹ và người chăm hay hỏi nhất.

Tình huốngNguyên nhân hay gặpNên làm
Ba lần đo chênh nhau gần một độTay rung, khoảng cách thay đổi, trán chưa khôLau khô, tì cổ tay vào vật cố định, đo lại
Trẻ nóng hầm hập mà máy báo bình thườngTrán có mồ hôi, tóc che, vừa ở ngoài vàoChờ vài phút, đo lại; đối chiếu bằng nách hoặc tai
Máy báo ba mươi bốn, ba mươi lăm độ ở người khỏePhòng lạnh, máy lạnh, đo quá xaKiểm chế độ, khoảng cách; để máy và người nghỉ trong phòng
Đo trán hai bên khác nhauMột bên vừa nằm đè lên gối, một bên có tócĐo giữa trán, không đo sát thái dương với loại không chạm
Máy hiện biểu tượng lỗiNgoài khoảng nhiệt độ hoạt động, pin yếuĐọc hướng dẫn, thay pin, để máy về nhiệt độ phòng

Khi nào nên đo lại bằng cách khác

Máy đo trán phù hợp để sàng lọc nhanh: biết có thể đang sốt hay không. Khi con số đó dẫn tới một quyết định, như có cho con đi học không, có cần đưa người già đi khám không, hãy kiểm lại bằng một vị trí gần lõi hơn. Tai hoặc miệng là lựa chọn tốt cho người lớn; nách là lựa chọn an toàn cho trẻ nhỏ. Cách đo từng vị trí được hướng dẫn ở bài đo nhiệt độ ở nách cho đúng, còn khoảng chênh giữa các vị trí ở bài nhiệt độ nách, miệng, tai, trán chênh nhau bao nhiêu.

Với trẻ rất nhỏ, nhiều hướng dẫn chuyên môn khuyên không dựa vào máy đo trán để quyết định có sốt hay không. Khi nghi ngờ, đo lại theo cách nhân viên y tế đã chỉ, hoặc đưa trẻ đi khám.

Những việc không cần làm

Không cần đổi máy chỉ vì một lần ra số lạ. Hầu hết số lạ đến từ điều kiện đo. Thử lại đúng quy trình trước. Nếu đo cho người khỏe trong phòng yên mà máy liên tục cho số vô lý, lúc đó mới nghĩ tới máy hỏng.

Không cần đo liên tục khi trẻ ngủ chỉ vì máy không chạm và tiện. Đo dày đặc chỉ tạo ra nhiều con số dao động khiến người nhà thêm lo. Theo dõi hợp lý là đo khi có thay đổi: trẻ thức dậy, trẻ khác thường, hoặc theo nhịp bác sĩ dặn.

Không cần tự chỉnh máy bằng cách cộng thêm theo cảm tính. Một số máy có chức năng hiệu chỉnh nhưng phải làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất, không phải để “cho giống” với máy khác.

Khi nào cần đi khám, khi nào gọi 115

Đưa đi khám khi trẻ dưới ba tháng có biểu hiện nóng hoặc lạnh bất thường, khi sốt kéo dài nhiều ngày, khi người bệnh có bệnh nền nặng, hoặc khi người chăm thấy người bệnh mệt khác hẳn mọi khi dù máy đo trán báo bình thường. Một con số đẹp trên máy đo trán không thay được việc nhìn người bệnh.

Gọi 115 khi người bệnh khó thở, tím môi, co giật, không đánh thức được, hoặc da tái lạnh, nổi bông, lả đi. Lúc này đừng mất thời gian đo lại cho chắc.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao nhiệt kế đo trán mỗi lần đo một số?

Máy đo nhiệt độ da trán rồi tính ra thân nhiệt, nên mồ hôi, gió, khoảng cách cầm máy và việc vừa từ ngoài vào đều làm số thay đổi. Nghỉ trong phòng, lau khô trán và đo vài lần liền sẽ ổn định hơn.

Đo trán cách bao nhiêu cm là đúng?

Mỗi máy có khoảng cách thiết kế riêng, thường chỉ vài centimet, được ghi trong hướng dẫn sử dụng. Cầm xa hơn mức đó máy hứng cả nhiệt không khí và thường cho số thấp.

Nhiệt kế đo trán có chính xác không?

Đủ tốt để sàng lọc nhanh khi dùng đúng cách. Khi con số dùng để quyết định việc quan trọng, nên đo lại bằng vị trí gần lõi hơn như tai, miệng hoặc nách.

Vừa đi ngoài trời về bao lâu thì đo trán được?

Nên chờ khoảng mười lăm đến ba mươi phút trong phòng, tránh quạt thổi thẳng vào mặt, để da trán trở về trạng thái bình thường trước khi đo.

Đo trán cho trẻ sơ sinh có được không?

Có thể dùng để tham khảo, nhưng nhiều hướng dẫn chuyên môn không khuyên dựa vào đo trán để kết luận sốt ở trẻ rất nhỏ. Khi nghi ngờ, đo lại theo cách nhân viên y tế chỉ hoặc cho trẻ đi khám.

Đo trán ra 35 độ có sao không?

Ở người khỏe, con số này thường do đo sai: phòng lạnh, trán ướt, cầm xa hoặc nhầm chế độ. Kiểm lại các điều kiện rồi đo bằng vị trí khác trước khi lo lắng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0918.832.283