SinhHieu.comSinh Hiệu
Đo tại nhà đúng cách

Cách kiểm tra máy đo huyết áp ở nhà còn chính xác hay đã sai

Cách tin cậy nhất là đo đối chiếu luân phiên với máy của cơ sở y tế trên cùng một tay. Kèm theo đó là những dấu hiệu hỏng hóc người nhà tự nhìn ra và lúc nào nên thay băng, thay máy.

Cách kiểm tra máy đo huyết áp ở nhà còn chính xác hay đã sai

Cách tin cậy nhất để biết máy đo huyết áp ở nhà còn chính xác là mang máy tới cơ sở y tế, đo luân phiên với máy của họ trên cùng một tay, mỗi lần cách nhau một hai phút. Nếu máy nhà lệch đều theo một hướng và lệch rõ, nên kiểm tra băng quấn, pin, ống hơi hoặc cân nhắc thay máy.

Rất nhiều lần nghi máy sai hoá ra là đo sai: so số đo ở nhà với số đo ở phòng khám cách nhau nửa ngày, so tay trái với tay phải, hoặc so với chiếc máy của hàng xóm cũng chưa ai kiểm. Bài này hướng dẫn cách đối chiếu cho đúng, những hỏng hóc người nhà tự thấy được và việc không nên làm.

Dấu hiệu khiến nên nghi máy

Không cần đợi máy hỏng hẳn. Những dấu hiệu dưới đây là lý do để kiểm tra sớm.

Các lần đo liên tiếp nhảy rất xa nhau. Ngồi yên, đo ba lần cách nhau một hai phút mà số trên lúc thì thế này lúc thì chênh vài chục, trong khi người không có triệu chứng gì. Huyết áp thật có dao động, nhưng thường không nhảy loạn như vậy khi nghỉ.

Máy báo lỗi thường xuyên. Trước đây ít khi lỗi, nay lần nào cũng phải đo lại. Hay gặp nhất là do băng quấn hở hơi, pin yếu hoặc ống hơi gập.

Băng bơm không căng hoặc xả quá nhanh. Băng bơm lên rồi xẹp ngay, hoặc phải bơm đi bơm lại nhiều lần mới đo xong.

Số đo ở nhà khác hẳn mọi lần đo tại cơ sở y tế suốt nhiều tháng. Bản thân chênh lệch giữa nhà và phòng khám là chuyện thường gặp; điều đáng nghi là lệch rất lớn và không đổi dù đã đo đúng quy trình.

Máy bị rơi, bị ướt, để trong xe nắng nóng. Va đập và nhiệt độ cao có thể làm hỏng cảm biến dù máy vẫn bật lên bình thường.

Đo đối chiếu với máy của cơ sở y tế: làm đúng thứ tự

Mang máy, băng quấn và sổ ghi theo. Nhờ điều dưỡng hoặc bác sĩ hỗ trợ, nói rõ ngay từ đầu: “Nhà muốn so máy đo ở nhà với máy ở đây”. Quy trình luân phiên đơn giản như sau:

  1. Ngồi nghỉ ít nhất năm phút, lưng tựa ghế, chân chạm sàn, không nói chuyện.
  2. Chọn một tay, thường là tay cho số cao hơn nếu đã biết, và dùng tay đó cho mọi lần đo.
  3. Lần một: đo bằng máy của cơ sở y tế, ghi số.
  4. Đợi một đến hai phút, lần hai: đo bằng máy nhà, ghi số.
  5. Lần ba: lại máy cơ sở y tế. Lần bốn: lại máy nhà.
  6. Có thể làm thêm một vòng nữa nếu các số còn dao động.
  7. So số máy nhà với trung bình của hai lần đo bằng máy cơ sở y tế sát trước và sát sau nó.

Đo luân phiên như vậy để hai máy “thấy” cùng một trạng thái huyết áp gần nhất có thể. Đo máy này ba lần rồi mới sang máy kia ba lần sẽ không công bằng, vì huyết áp thường giảm dần khi ngồi lâu.

Nếu cơ sở y tế dùng ống nghe và đồng hồ kim do người có kinh nghiệm đo, đó là cách tham chiếu tốt. Nếu họ dùng máy điện tử, phép so chỉ cho biết hai máy có khớp nhau không, chưa chắc máy nào đúng hơn.

Đọc kết quả đối chiếu

Chênh lệch vài đơn vị giữa hai máy là bình thường, vì ngay cả hai lần đo liền nhau bằng cùng một máy cũng khác nhau. Bảng dưới là cách hiểu tham khảo, bác sĩ có thể có cách đánh giá riêng:

Kết quảCách hiểuNên làm gì
Máy nhà lúc cao lúc thấp hơn, chênh nhỏDao động bình thường giữa hai lần đoTiếp tục dùng, ghi sổ như cũ
Máy nhà lệch đều một hướng, chênh khoảng dưới mườiCó thể chấp nhận, tuỳ người và tuỳ ý bác sĩHỏi bác sĩ có cần ghi chú độ lệch khi đọc sổ không
Máy nhà lệch đều một hướng, chênh rõ quá mườiMáy hoặc băng quấn có vấn đề, hoặc băng sai cỡKiểm tra băng, pin; đo đối chiếu lại; cân nhắc mang đi kiểm tra hoặc thay máy
Máy nhà cho số rời rạc, không theo quy luậtCó thể do cử động, nhịp tim không đều hoặc máy lỗiĐo lại trong điều kiện yên tĩnh; nếu vẫn vậy, báo bác sĩ

Mức chênh khoảng mười đơn vị mmHg ở đây là mốc tham khảo để quyết định có nên kiểm tra thêm, không phải ranh giới đúng sai tuyệt đối. Với người có nhịp tim không đều, máy điện tử nói chung dao động nhiều hơn, nên phép so cần làm nhiều vòng hơn.

Tự kiểm tra từng bộ phận tại nhà

Nhiều lỗi nằm ở phụ kiện chứ không ở thân máy, và thay phụ kiện rẻ hơn thay máy.

Băng quấn

Bơm thử khi chưa quấn vào tay, ép nhẹ xem có tiếng xì không. Nhìn đường may, khoá dán: khoá dán mòn sẽ bung giữa lúc đo, băng tự nới làm số đo lệch. Băng có dải vòng tay in trên vải; nếu người dùng tăng hay giảm cân nhiều, đo lại vòng cánh tay xem còn nằm trong dải không.

Ống dẫn hơi và đầu nối

Vuốt dọc ống tìm chỗ nứt, chỗ gập cứng. Đầu cắm vào máy phải vào khít, không lỏng. Ống bị gập lâu ngày trong hộp là nguyên nhân rất hay gặp của lỗi bơm.

Pin và nguồn

Pin yếu làm máy bơm chậm, bơm không đủ áp hoặc báo lỗi. Thay cả bộ pin cùng lúc, cùng loại. Nếu máy không dùng lâu, tháo pin ra để tránh chảy nước pin.

Màn hình và nút

Màn hình mất nét, thiếu vạch trong chữ số có thể khiến đọc nhầm, ví dụ số tám thành số không. Khi màn hình thiếu nét, đừng đoán số; mang máy đi sửa hoặc thay.

Những phép thử không có giá trị

So với số đo lúc khám sáng nay. Huyết áp thay đổi trong ngày, theo hoạt động, theo cảm xúc. Hai con số cách nhau nhiều giờ không thể dùng để kết luận máy sai.

So tay trái ở nhà với tay phải ở phòng khám. Hai tay của cùng một người có thể chênh nhau. Phép so phải dùng cùng một tay.

So với máy của người quen. Máy kia cũng chưa ai kiểm, nên khớp hay lệch đều không nói lên điều gì.

Đo đi đo lại liên tục mười lần. Băng quấn bóp liên tục làm tay tê, máu ở tay chưa kịp trở lại bình thường, các lần sau dễ lệch. Nghỉ một hai phút giữa các lần.

Tự mở máy hay bơm thử bằng thiết bị khác. Có thể làm hỏng cảm biến hoặc mất bảo hành. Để việc kiểm tra kỹ thuật cho nơi có dụng cụ chuẩn.

Kiểm tra định kỳ và khi nào nên thay máy

Nhiều nhà sản xuất khuyên kiểm tra máy định kỳ, thường khoảng một đến hai năm một lần, hoặc sớm hơn nếu máy bị rơi hay có dấu hiệu bất thường; xem đúng khuyến cáo trong tài liệu đi kèm máy. Nơi kiểm tra có thể là trung tâm bảo hành của nhà sản xuất hoặc cơ sở y tế có dụng cụ đối chiếu.

Nên thay máy khi đã thay băng quấn, thay pin, đo đối chiếu đúng cách mà vẫn lệch rõ; khi màn hình hay bơm hỏng mà không còn linh kiện; hoặc khi người dùng cần một loại máy khác, chẳng hạn chuyển từ máy cổ tay sang máy bắp tay. Tiêu chí chọn máy mới đã có trong bài chọn máy đo huyết áp điện tử.

Khi đổi máy, ghi rõ ngày đổi vào sổ theo dõi. Bác sĩ đọc sổ cần biết từ ngày nào số đo đến từ máy mới, để không nhầm sự thay đổi của máy với sự thay đổi của cơ thể.

Trong lúc nghi máy sai, xử lý số đo thế nào

Không bỏ hẳn việc đo, cũng không tin tuyệt đối vào máy đang nghi. Tiếp tục đo theo lịch, ghi số kèm chú thích “đang nghi máy”, và sắp xếp đo đối chiếu sớm. Không tăng hay giảm thuốc dựa trên những con số đang bị nghi ngờ.

Nếu số đo rất cao hoặc rất thấp kèm đau đầu dữ dội, đau ngực, khó thở, nhìn mờ đột ngột, yếu tê nửa người, nói khó, choáng ngất, đừng mất thời gian đổ lỗi cho máy: gọi cấp cứu 115. Triệu chứng quan trọng hơn con số trên một chiếc máy chưa chắc chắn.

Câu hỏi thường gặp

Máy đo huyết áp ở nhà lệch bao nhiêu thì coi là sai?

Lệch vài đơn vị là bình thường. Nếu đo đối chiếu luân phiên đúng cách mà máy nhà lệch đều một hướng, chênh rõ hơn khoảng mười mmHg, nên kiểm tra băng, pin và mang máy đi kiểm tra. Đây là mốc tham khảo.

Mang máy đo huyết áp đến đâu để kiểm tra?

Có thể nhờ điều dưỡng hay bác sĩ ở cơ sở y tế nơi đang khám đo đối chiếu, hoặc mang tới trung tâm bảo hành của nhà sản xuất có dụng cụ kiểm tra áp suất chuẩn.

Vì sao đo ở nhà thấp hơn ở phòng khám mà máy vẫn đúng?

Ở phòng khám nhiều người hồi hộp, vừa đi lại, chờ lâu nên huyết áp cao hơn ở nhà. Hiện tượng này thường gặp và không có nghĩa máy nhà sai; muốn biết chắc thì đo đối chiếu luân phiên.

Băng quấn huyết áp bị hở hơi thì có thay riêng được không?

Thường được, nếu nhà sản xuất có bán băng thay thế đúng mẫu máy. Khi mua, mang theo máy để thử đầu nối và chọn đúng cỡ vòng cánh tay của người dùng.

Bao lâu nên kiểm tra máy đo huyết áp một lần?

Nhiều nhà sản xuất khuyên khoảng một đến hai năm một lần, hoặc sớm hơn khi máy bị rơi, báo lỗi nhiều hay số đo bất thường. Xem đúng hướng dẫn đi kèm máy đang dùng.

Có nên dùng hai máy đo cùng lúc cho chắc?

Không cần thiết. Hai máy chưa kiểm tra cho hai con số khác nhau chỉ làm rối thêm. Tốt hơn là một máy đã đo đối chiếu với cơ sở y tế và dùng đều đặn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0918.832.283