SinhHieu.comSinh Hiệu
Mạch và nhịp tim

Tim đập thình thịch đột ngột: đếm mạch và ghi lại gì để kể với bác sĩ

Cơn hồi hộp thường hết trước khi tới được phòng khám. Cách đếm mạch trong cơn, những chi tiết cần ghi, mẫu nhật ký cơn và dấu hiệu phải gọi 115 ngay.

Tim đập thình thịch đột ngột: đếm mạch và ghi lại gì để kể với bác sĩ

Khi tim đột ngột đập thình thịch, hãy ngồi xuống, đếm mạch cổ tay trọn một phút, ghi giờ bắt đầu, nhịp đều hay lộn xộn, đang làm gì và có đau ngực, khó thở, choáng không. Những chi tiết đó giúp bác sĩ nhiều hơn mọi lời tả sau này; có đau ngực, ngất, khó thở thì gọi 115.

Cơn hồi hộp có một đặc điểm gây khó cho cả người bệnh lẫn thầy thuốc: nó thường tự hết trước khi tới phòng khám, và điện tim lúc khám hoàn toàn bình thường. Thông tin quý nhất vì vậy nằm trong tay người bệnh và người nhà. Bài này hướng dẫn bắt và ghi lại một cơn sao cho có ích.

Trong cơn: làm theo thứ tự này

Không cần nhớ hết, chỉ cần làm được ba bước đầu là đã có thông tin giá trị:

  1. Dừng việc đang làm, ngồi xuống hoặc nằm. Nếu đang lái xe, tấp vào lề an toàn trước.
  2. Nhìn đồng hồ, nhớ giờ cơn bắt đầu. Nếu có người bên cạnh, nhờ họ ghi.
  3. Bắt mạch cổ tay hoặc cổ một bên, đếm trọn 60 giây. Mạch quá nhanh không đếm kịp thì ghi “quá nhanh, không đếm được”, cũng là thông tin.
  4. Cảm nhận nhịp: đều như máy, hay lộn xộn; mạnh hay yếu.
  5. Tự hỏi có đau ngực, khó thở, choáng, vã mồ hôi không. Có thì gọi 115 ngay.
  6. Nếu không có dấu hiệu nguy hiểm, ngồi yên, thở chậm. Để ý cơn kết thúc thế nào: tắt đột ngột như bật công tắc, hay dịu dần.
  7. Ghi giờ cơn kết thúc và đếm lại mạch sau khi hết.

Cách đặt tay và đếm cho chuẩn được hướng dẫn ở bài tự bắt mạch cổ tay. Nếu nhà có máy đo huyết áp điện tử, đo thêm trong cơn nếu thấy đủ khoẻ để ngồi yên đo; nhưng đừng để việc tìm máy làm chậm việc gọi cấp cứu khi có dấu hiệu nguy hiểm.

Mẫu nhật ký một cơn hồi hộp

In hoặc chép mẫu này vào sổ, mỗi cơn một trang. Ghi càng sớm sau cơn càng chính xác:

MụcCách ghiVì sao bác sĩ cần
Ngày, giờ bắt đầu và kết thúctối thứ năm, bắt đầu 21:40, hết 22:05thời gian kéo dài gợi ý loại rối loạn nhịp
Mạch đếm trong cơn160, đều; hoặc quá nhanh không đếm đượcnhịp nhanh đều khác hẳn nhịp nhanh lộn xộn
Mạch sau cơn78, đềuso sánh trước và sau
Cách bắt đầuđột ngột như bật công tắc / tăng dầnkhởi phát đột ngột gợi ý cơ chế khác với phản ứng bình thường
Cách kết thúctắt đột ngột / dịu dần trong mười phúttương tự như trên
Đang làm gìcúi xuống nhặt đồ, vừa ăn no, đang nằm nghiêng trái, đang tậpmột số cơn có yếu tố khởi phát riêng
Triệu chứng kèmchoáng nhẹ, không đau ngực, đi tiểu nhiều sau cơnmức độ nặng và gợi ý chẩn đoán
Trước đó dùng gìhai ly cà phê, ngủ ít, thuốc cảmyếu tố thúc đẩy có thể tránh được
Đã làm gì và có tác dụng khôngngồi nghỉ, thở chậm, cơn hết sau 25 phútthông tin cho hướng xử lý về sau

Sau ba bốn cơn được ghi đầy đủ, bác sĩ thường đã có hình dung khá rõ và biết cần làm thêm gì: điện tim thường, đeo máy ghi điện tim liên tục một hoặc vài ngày, hay máy ghi cơn mang theo người lâu hơn.

Hai kiểu cơn người bệnh hay tả

Không cần biết tên bệnh, chỉ cần mô tả đúng kiểu cơn. Hai kiểu dưới đây được tả rất khác nhau và gợi ý những hướng tìm khác nhau:

Đập rất nhanh, rất đều, bật tắt đột ngột

Người bệnh hay nói: “Đang ngồi bình thường, tự nhiên tim đập như máy khâu, rồi đùng một cái hết.” Mạch đếm được rất nhanh và đều. Một số người thấy khó chịu ở cổ, đi tiểu nhiều sau cơn. Kiểu này thường do một đường dẫn điện thừa hoặc vòng vào lại trong tim, chẩn đoán bằng điện tim lúc có cơn hoặc thăm dò chuyên sâu. Ghi lại được cơn là bước quan trọng nhất.

Lộn xộn, lúc mạnh lúc yếu, không theo quy luật

Mạch đếm khó, chỗ dồn chỗ thưa. Kiểu này cần đi khám sớm vì có thể là rung nhĩ hay rối loạn nhịp khác cần đánh giá nguy cơ cục máu đông. Cách đếm và mô tả mạch không đều có trong bài mạch lúc nhanh lúc chậm, hụt nhịp.

Cơn hồi hộp và lo âu: phân biệt thế nào

Lo âu, hoảng loạn có thể gây tim đập nhanh, thở nhanh, tê đầu ngón tay, cảm giác sắp ngất. Ngược lại, một cơn rối loạn nhịp thật cũng làm người ta hoảng sợ. Hai thứ quấn vào nhau nên người bệnh và người nhà rất dễ kết luận vội “chỉ là lo âu”.

Một vài gợi ý giúp kể với bác sĩ chính xác hơn: mạch đếm được bao nhiêu, đều hay không; cơn bắt đầu trước hay sau cảm giác sợ; cơn có tắt đột ngột không. Nhịp nhanh do lo âu thường tăng và giảm từ từ, hiếm khi vượt quá mức rất cao. Một cơn nhịp rất nhanh, đều tăm tắp, bắt đầu và kết thúc như bật tắt công tắc thì khó giải thích bằng lo âu.

Dù thế nào, việc chẩn đoán là của bác sĩ. Đừng để cụm từ “chỉ là lo âu” khiến bạn bỏ qua cơn tiếp theo mà không ghi lại.

Với người đã được khám kỹ và bác sĩ xác định cơn do lo âu, nhật ký cơn vẫn có ích: nó cho thấy cơn hay đến vào lúc nào, sau chuyện gì, và giúp người bệnh thấy rằng cơn luôn tự qua, điều mà nhiều người nói làm họ bớt sợ ở những lần sau.

Những điều không nên làm trong cơn

Không tự ấn xoa mạnh vùng cổ. Có những thủ thuật bác sĩ hướng dẫn riêng cho từng người để cắt cơn; tự làm theo video có thể gây choáng, ngất, nhất là ở người lớn tuổi.

Không uống thuốc của người khác. Thuốc chống loạn nhịp, thuốc làm chậm tim kê cho người khác có thể gây tụt huyết áp, nhịp quá chậm.

Không cố đứng dậy đi lại khi đang choáng. Ngã trong cơn nguy hiểm hơn chính cơn hồi hộp.

Không uống thêm cà phê hay nước tăng lực để “tỉnh”. Chất kích thích làm nhịp nhanh thêm.

Không lái xe tiếp khi cơn chưa dứt hẳn. Chờ hết cơn, ngồi nghỉ thêm, và nếu cơn đi kèm choáng thì nhờ người khác lái.

Mang gì đi khám

Mang theo cuốn sổ ghi cơn, danh sách thuốc đang dùng (kể cả thuốc mua tự do, thuốc bổ, thuốc giảm cân), và nếu có, kết quả điện tim cũ. Nếu trong cơn bạn kịp đo bằng máy đo huyết áp hay thiết bị đeo tay, mang theo ảnh chụp hoặc số liệu; bác sĩ sẽ cân nhắc độ tin cậy.

Câu kể ngắn gọn giúp buổi khám hiệu quả, ví dụ: “Tháng này cháu bị ba cơn, cơn nào cũng bắt đầu đột ngột lúc cúi xuống, mạch đếm được khoảng 170, rất đều, kéo dài từ mười tới ba mươi phút, hết đột ngột, không đau ngực, có hơi choáng.” Một câu như vậy chứa đủ thông tin mà nhiều lần khám chưa thu được.

Nếu cơn hồi hộp xuất hiện khi gắng sức, xem thêm cách đọc nhịp tim lúc vận động ở bài nhịp tim khi gắng sức, và kể rõ điều này với bác sĩ vì cơn liên quan gắng sức cần được đánh giá kỹ.

Khi nào gọi 115 ngay

Không ngồi ghi chép nữa mà gọi cấp cứu khi cơn tim đập nhanh đi kèm:

  • Đau, tức, đè nặng ngực.
  • Khó thở nhiều, không nói được trọn câu.
  • Ngất, suýt ngất, choáng phải nằm xuống.
  • Lơ mơ, lú lẫn, yếu hay tê một bên người, méo miệng, nói khó.
  • Vã mồ hôi lạnh, da tái xám.
  • Cơn kéo dài không dứt kèm mệt lả tăng dần.

Đặt lịch khám sớm, không cần cấp cứu, khi cơn lặp lại, khi cơn xuất hiện lúc gắng sức, khi trong gia đình có người mất đột ngột khi còn trẻ, hoặc khi bạn đã có bệnh tim. Ghi chú về những điều này trong sổ.

Câu hỏi thường gặp

Tim đập nhanh đột ngột rồi tự hết có cần đi khám không?

Nên khám, nhất là khi cơn lặp lại, bắt đầu và kết thúc đột ngột, hoặc kèm choáng. Mang theo ghi chép về các cơn để bác sĩ đánh giá.

Trong cơn hồi hộp nên đếm mạch bao lâu?

Đếm trọn 60 giây. Nếu quá nhanh không đếm kịp, ghi rõ điều đó. Ghi thêm nhịp đều hay lộn xộn và giờ bắt đầu.

Vì sao đi khám điện tim lại bình thường dù hay bị hồi hộp?

Điện tim chỉ ghi vài giây lúc khám, khi cơn đã hết. Bác sĩ có thể cho đeo máy ghi điện tim liên tục để bắt được cơn.

Hồi hộp do lo âu và do bệnh tim khác nhau thế nào?

Nhịp nhanh do lo âu thường tăng giảm từ từ. Cơn rất nhanh, đều, bật tắt đột ngột gợi ý rối loạn nhịp. Chẩn đoán cần bác sĩ và điện tim.

Có nên tự làm các động tác cắt cơn xem trên mạng?

Không nên tự làm khi chưa được bác sĩ hướng dẫn riêng. Một số động tác có thể gây choáng, ngất, nhất là ở người lớn tuổi.

Tim đập nhanh kèm đau ngực phải làm gì?

Gọi 115 ngay, ngồi hoặc nằm nghỉ, không tự lái xe đi viện. Ghi lại giờ bắt đầu triệu chứng để báo cho nhân viên cấp cứu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0918.832.283