SinhHieu.comSinh Hiệu
Đo tại nhà đúng cách

Đo huyết áp quá nhiều lần trong ngày: khi theo dõi biến thành lo âu

Đo nhiều hơn lịch bác sĩ dặn không cho thêm thông tin mà dễ đẩy con số và nỗi lo lên cùng lúc. Dấu hiệu nhận ra vòng lặp này, cách lấy lại lịch đo hợp lý và lúc nên nhờ hỗ trợ.

Đo huyết áp quá nhiều lần trong ngày: khi theo dõi biến thành lo âu

Đo nhiều hơn lịch bác sĩ dặn hiếm khi cho thêm thông tin hữu ích, mà dễ tạo ra một vòng lặp: lo nên đo, thấy số cao vì đang lo, lại càng lo và đo thêm. Khi cầm máy lên nhiều lần trong ngày chỉ để yên tâm, đó là lúc nên quay về một lịch đo cố định và nói chuyện với bác sĩ.

Theo dõi tại nhà là việc tốt, giúp phát hiện thay đổi sớm và giúp bác sĩ điều chỉnh điều trị. Nhưng với một số người, chiếc máy đo trở thành thứ phải cầm lên mỗi khi thấy hơi khác trong người. Bài này giúp nhận ra ranh giới giữa theo dõi và lo âu, và cách lấy lại nhịp hợp lý mà không bỏ hẳn việc theo dõi.

Vì sao đo càng nhiều càng thấy số cao

Huyết áp và mạch phản ứng rất nhanh với cảm xúc. Khi đang lo một con số, cơ thể ở trạng thái căng thẳng: tim đập nhanh hơn, mạch máu co lại, huyết áp nhích lên. Vì vậy lần đo thứ năm trong một buổi sáng, khi người đo đã bắt đầu sốt ruột, rất có thể cho số cao hơn lần đầu, dù cơ thể không có gì mới.

Đo liên tiếp nhiều lần trên một tay còn làm tay bị bóp liên tục, khó chịu, máu ở cánh tay chưa kịp trở lại bình thường. Cảm giác tê bì đó lại làm người đo căng thẳng thêm.

Với máy kẹp ngón tay đo SpO2, nhìn con số liên tục sẽ thấy nó dao động lên xuống từng chút theo nhịp thở, cử động, độ ấm của ngón tay. Những dao động nhỏ đó là bình thường, nhưng người đang lo dễ đọc thành dấu hiệu xấu.

Một ngày điển hình của vòng lặp

Một chị ngoài bốn mươi được phát hiện huyết áp hơi cao trong lần khám sức khoẻ ở cơ quan, bác sĩ dặn đo ở nhà một tuần rồi quay lại. Sáng đầu tiên chị đo hai lần, số hơi cao. Đến trưa thấy hơi nặng đầu, chị đo lại, số còn cao hơn. Chiều đi làm về chị đo ba lần liền, lần nào cũng thấy tay tê và con số không hề hạ. Tối không ngủ được, chị dậy đo thêm hai lần nữa.

Cuối tuần, cuốn sổ có gần bốn mươi dòng, phần lớn đo trong lúc đang lo, và trung bình của chúng cao hơn hẳn những lần đo đúng lịch sáng tối. Nếu bác sĩ đọc tất cả như nhau, bức tranh sẽ nặng hơn thực tế. Điều chị cần không phải là đo thêm, mà là chỉ đo đúng hai mốc sáng tối, ghi riêng những lần đo vì triệu chứng, và kể thật với bác sĩ về những ngày lo lắng.

Dấu hiệu theo dõi đang biến thành lo âu

Không có con số cố định nào cho biết đo bao nhiêu lần là nhiều. Thay vào đó, hãy xem mình có đang gặp những điều sau không:

  • Đo nhiều hơn hẳn lịch bác sĩ dặn, nhiều ngày liên tiếp.
  • Đo lại ngay mỗi khi số không vừa ý, cho đến khi ra số “đẹp” mới dừng.
  • Thấy hơi mệt, hơi nhức đầu là phải đo ngay, rồi đo xong vẫn không yên tâm.
  • Mang máy theo khi đi chơi, đi làm dù không được dặn.
  • Mất ngủ hoặc nghĩ về con số nhiều lần trong ngày.
  • Kẹp máy SpO2 suốt đêm khi không có chỉ định, thức dậy giữa đêm để xem.
  • Né tránh hoạt động bình thường vì sợ số đo cao lên.
  • Người nhà bắt đầu thấy phiền hoặc lo lắng theo.

Có một hai điều trong danh sách không có nghĩa là có bệnh gì. Nhưng nếu nhiều điều đúng, việc theo dõi đang tiêu tốn sức lực mà không làm sức khoẻ tốt hơn.

Lấy lại lịch đo hợp lý

Mục tiêu không phải là bỏ đo, mà là đo đúng lúc, đúng số lần, rồi để máy xuống. Có thể làm theo các bước sau:

  1. Hỏi bác sĩ một lịch đo cụ thể: đo mấy lượt, vào lúc nào, trong bao lâu. Viết ra giấy.
  2. Chọn hai mốc cố định trong ngày gắn với việc quen thuộc, như sau khi đánh răng buổi sáng và trước khi đi ngủ.
  3. Mỗi lượt đo đúng số lần đã thống nhất, thường là hai lần, ghi cả hai rồi cất máy vào hộp.
  4. Cất máy ở chỗ cần đi vài bước mới lấy được, không để ngay đầu giường hay trên bàn làm việc.
  5. Khi muốn đo ngoài lịch, đợi mười lăm phút, làm việc khác. Nếu sau đó vẫn có triệu chứng thật sự, mới đo.
  6. Không mở lại sổ để so sánh nhiều lần trong ngày; dành việc tính trung bình cho cuối tuần.
  7. Giảm dần chứ không cắt đột ngột, nếu trước đó đã quen đo rất nhiều.

Cách lập lịch theo từng mục đích được bàn kỹ hơn trong bài đo vào giờ nào trong ngày.

Gặp số lạ ngoài lịch: làm gì thay vì đo liên tục

Một quy tắc rõ ràng viết sẵn giúp không phải quyết định trong lúc đang lo. Ví dụ cho huyết áp, có thể điều chỉnh theo lời bác sĩ:

Tình huốngViệc nên làm
Số cao hơn thường lệ, không có triệu chứngNgồi nghỉ yên năm phút, đo lại một lần, ghi cả hai, rồi cất máy
Đo lại vẫn vượt ngưỡng bác sĩ dặn, không triệu chứngGhi lại, liên hệ bác sĩ trong ngày, không đo thêm liên tục
Có đau ngực, khó thở, yếu hoặc tê nửa người, nói khó, lơ mơ, ngấtGọi cấp cứu 115 ngay, không cần đo thêm
Số bình thường nhưng vẫn thấy bồn chồnKhông đo lại; làm việc giúp bình tĩnh như đi bộ chậm, thở chậm, nói chuyện với người nhà

Người chăm cha mẹ cũng dễ rơi vào vòng lặp này

Lo âu khi theo dõi không chỉ ở người tự đo cho mình.

Đo cho cha mẹ quá nhiều. Con cái lo lắng có khi đo cho cha mẹ năm sáu lần một ngày, mỗi lần lại hỏi “mẹ thấy sao”. Cha mẹ bị bóp tay liên tục, cảm thấy mình đang bệnh nặng hơn thực tế, và số đo cao lên vì căng thẳng.

Gọi điện hỏi số liên tục. Con ở xa gọi về hỏi “hôm nay bao nhiêu” nhiều lần, cha mẹ đo thêm chỉ để có số trả lời. Thống nhất một lịch gửi số mỗi ngày hoặc mỗi tuần là đủ.

Phản ứng mạnh với một con số. Hốt hoảng, trách móc khi thấy số cao làm lần đo sau của cha mẹ càng căng thẳng. Giọng bình tĩnh giúp cả hai bên.

Những việc không nên làm khi muốn bớt lo

Không bỏ hẳn việc đo khi bác sĩ đã dặn theo dõi; ngừng đột ngột rồi lại lo vì không biết số là bao nhiêu sẽ đưa người ta quay lại vòng cũ. Không đổi sang máy khác chỉ vì máy này hay cho số cao, khi chưa kiểm tra máy theo cách đúng. Và tuyệt đối không tự thêm thuốc huyết áp hay thuốc an thần để kéo con số xuống; mọi thay đổi thuốc cần bác sĩ quyết định.

Cũng không nên tìm đọc thật nhiều ngưỡng khác nhau trên mạng để đối chiếu. Mỗi nguồn một con số sẽ làm người đang lo thấy mình luôn ở ngoài một ngưỡng nào đó. Hỏi bác sĩ một ngưỡng riêng và dán nó cạnh máy là đủ.

Khi nào nên nhờ hỗ trợ

Nếu đã giữ lịch đo mà nỗi lo vẫn chiếm phần lớn thời gian trong ngày, làm mất ngủ, ảnh hưởng tới công việc, hoặc kèm những cơn hồi hộp, khó thở, run tay đến rồi đi, hãy kể cho bác sĩ đang theo dõi. Đó là một vấn đề sức khoẻ thật, có cách giúp, không phải sự yếu đuối. Bác sĩ có thể giới thiệu khám chuyên khoa tâm thần hoặc gặp chuyên gia tâm lý.

Một câu có thể dùng khi khám: “Dạo này cháu đo rất nhiều lần, đo xong vẫn không yên tâm, cháu muốn hỏi nên đo bao nhiêu là đủ và có cần giúp gì thêm không.” Nói thẳng như vậy giúp bác sĩ hiểu ngay vấn đề.

Khi mang sổ đi khám, cũng đừng ngại để bác sĩ thấy những ngày đo dày đặc. Cách chuẩn bị gọn có trong bài mang số đo ở nhà đi khám.

Câu hỏi thường gặp

Đo huyết áp nhiều lần trong ngày có hại không?

Bản thân việc đo không hại, nhưng đo liên tục trên một tay gây tê bì, và đo vì lo dễ cho số cao hơn thực tế. Nên đo theo lịch bác sĩ dặn, thường hai lượt sáng tối khi cần theo dõi.

Vì sao càng đo lại huyết áp càng cao?

Khi đang lo về con số, cơ thể căng thẳng làm tim đập nhanh và huyết áp nhích lên. Đo liên tục còn khiến tay bị bóp liên tục, khó chịu. Ngồi nghỉ năm phút rồi đo một lần sẽ cho số đáng tin hơn.

Có nên kẹp máy đo SpO2 suốt đêm không?

Không nên nếu bác sĩ không chỉ định. Con số dao động theo cử động và độ ấm ngón tay, nhìn liên tục dễ gây lo lắng mà không thêm thông tin hữu ích cho việc theo dõi.

Lo lắng về huyết áp đến mất ngủ thì nên làm gì?

Hỏi bác sĩ một lịch đo cụ thể, giữ đúng lịch, cất máy giữa các lượt. Nếu nỗi lo vẫn kéo dài, ảnh hưởng ăn ngủ và công việc, hãy nói với bác sĩ để được giới thiệu hỗ trợ tâm lý.

Thấy số huyết áp cao bất thường thì nên đo lại mấy lần?

Thường chỉ cần ngồi nghỉ năm phút rồi đo lại một lần, ghi cả hai. Nếu vẫn vượt ngưỡng bác sĩ dặn thì liên hệ bác sĩ. Có đau ngực, khó thở, yếu nửa người thì gọi 115.

Có nên ngừng đo hẳn cho đỡ lo không?

Không nên ngừng hẳn nếu bác sĩ đã dặn theo dõi. Cách tốt hơn là giảm về đúng lịch được dặn, đo vào giờ cố định và cất máy giữa các lượt đo.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0918.832.283