SinhHieu.comSinh Hiệu
Đo tại nhà đúng cách

Hướng dẫn cha mẹ lớn tuổi tự đo huyết áp ở nhà khi con ở xa

Một chiếc máy đơn giản, một tờ hướng dẫn chữ to dán cạnh máy, giờ đo gắn với thói quen sẵn có và lịch gửi số mỗi tuần giúp cha mẹ tự đo đều đặn mà con ở xa vẫn nắm được.

Hướng dẫn cha mẹ lớn tuổi tự đo huyết áp ở nhà khi con ở xa

Để cha mẹ lớn tuổi tự đo huyết áp đều đặn khi con ở xa, cần một chiếc máy bắp tay ít nút, một tờ hướng dẫn chữ to dán cạnh máy, giờ đo gắn với việc cha mẹ vốn làm mỗi ngày và một lịch gửi số cố định. Buổi tập đầu nên làm qua gọi video, con nhìn tận mắt cha mẹ đo.

Nhiều người con mua máy gửi về, gọi điện dặn qua loa, rồi vài tuần sau thấy máy nằm trong tủ hoặc số đo lúc nào cũng “khoảng một trăm hai”. Không phải cha mẹ lười, mà là cách hướng dẫn chưa hợp với người lớn tuổi: quá nhiều bước, chữ nhỏ, không có ai nhắc. Dưới đây là cách làm từng bước.

Chọn máy cho người sẽ tự đo một mình

Tiêu chí chọn máy nói chung đã có trong bài chọn máy đo huyết áp điện tử. Với cha mẹ tự đo một mình, ưu tiên thêm:

  • Máy đo bắp tay, băng quấn đúng cỡ vòng cánh tay của cha mẹ, có vòng giúp tự quấn một tay.
  • Một nút bấm lớn để đo, không phải chọn chế độ.
  • Màn hình số to; nếu mắt kém, chọn máy có đọc kết quả bằng giọng nói.
  • Chạy được bằng dây cắm điện, để không phải thay pin.
  • Không cần kết nối điện thoại nếu cha mẹ không quen dùng, vì một bước thêm là một lý do để bỏ.

Nếu có thể, mua máy khi cha mẹ có mặt hoặc mang máy về trong lần về thăm, để cha mẹ tự bấm thử trước khi con đi.

Buổi tập đầu tiên qua gọi video

Đừng hướng dẫn bằng lời qua điện thoại thường. Gọi video, đặt điện thoại sao cho con nhìn thấy cả cánh tay, máy và mặt bàn. Làm từng bước, chậm:

  1. Chọn chỗ đo cố định: ghế có tựa lưng cạnh một chiếc bàn, gần ổ điện.
  2. Nhờ cha mẹ đi vệ sinh rồi ngồi xuống, lưng tựa, hai chân chạm sàn.
  3. Cha mẹ tự xắn hoặc cởi tay áo, tự quấn băng; con chỉ nhắc, không làm thay qua lời.
  4. Đặt tay lên bàn, ngang tầm ngực, lòng bàn tay ngửa.
  5. Ngồi yên, không nói chuyện trong vài phút; con cũng im lặng chờ.
  6. Bấm nút, đợi máy chạy xong, đọc to ba con số trên màn hình.
  7. Ghi vào sổ, rồi nghỉ một hai phút và đo lần hai.
  8. Cuối buổi, nhờ cha mẹ tự làm lại toàn bộ một lần nữa mà con không nhắc.

Bước cuối là phép thử quan trọng nhất. Nếu cha mẹ làm được một mình, việc hướng dẫn đã xong. Nếu chưa, tập lại vào hôm sau, đừng dồn một buổi quá lâu.

Tờ hướng dẫn dán cạnh máy

Người lớn tuổi nhớ thao tác tốt hơn khi có thứ để nhìn, không phải nhớ lời dặn qua điện thoại.

Viết thế nào

Viết tay hoặc in chữ thật to, mỗi bước một dòng ngắn, không quá sáu bảy dòng. Dùng chính lời cha mẹ quen nghe, ví dụ “Đi tiểu trước”, “Ngồi ghế tựa”, “Cởi tay áo”, “Ngồi im năm phút”, “Bấm nút”, “Đo hai lần, ghi cả hai”. Dán ngay chỗ đặt máy, không cất trong ngăn kéo.

Thêm những dòng quan trọng ở cuối

Ngưỡng bác sĩ đã dặn cần gọi bác sĩ, viết bằng số cụ thể. Một dòng in đậm: “Đau ngực, khó thở, yếu tay chân một bên, méo miệng, nói khó: gọi 115 trước, gọi con sau.” Thứ tự này rất quan trọng; nhiều cha mẹ có thói quen gọi con trước rồi mới tính.

Thêm sổ đo dòng to

Kẻ sẵn vài trang sổ với các cột ngày, giờ, lần một, lần hai, ghi chú; dòng cao, ô rộng để viết bằng tay run vẫn đọc được. Cách kẻ chi tiết có trong bài ghi sổ số đo tại nhà.

Giữ cho việc đo thành thói quen

Gắn với việc đã có sẵn. Đo sau khi đánh răng buổi sáng, trước khi ăn sáng và uống thuốc; đo tối sau khi xem bản tin quen thuộc, trước khi lên giường. Thói quen có sẵn làm việc nhắc.

Máy luôn ở một chỗ. Không cất vào tủ sau mỗi lần đo. Máy nằm sẵn trên bàn là một lời nhắc.

Một lịch gửi số cố định. Ví dụ mỗi tối Chủ nhật, cha mẹ chụp trang sổ của tuần gửi cho con, hoặc đọc qua điện thoại. Không gọi hỏi số mỗi ngày nhiều lần.

Khen chứ không chấm điểm. Khi nhận số, cảm ơn cha mẹ đã đo đều, đừng mở đầu bằng “sao cao thế”. Phản ứng gay gắt khiến cha mẹ ngại đo hoặc chỉ báo số đẹp.

Về thăm thì xem cha mẹ đo một lần. Mỗi lần về, nhờ cha mẹ đo trước mặt mình để xem có bước nào đã bị lược bớt theo thời gian.

Những trục trặc hay gặp và cách gỡ từ xa

Sau vài tuần, việc đo thường gặp những vấn đề nhỏ. Phần lớn gỡ được qua một cuộc gọi video.

Cha mẹ kểCó thể là doCách gỡ
Máy báo lỗi liên tụcBăng quấn lỏng, cử động, nói chuyện, pin yếuGọi video xem cha mẹ quấn băng, nhắc ngồi im; chuyển sang dây cắm điện
Số lần nào cũng cao hơn ở trạm y tếĐo ngay khi vừa đi về, quấn qua áo, băng sai cỡXem lại thao tác; nhờ trạm y tế đo đối chiếu máy
Quên đo nhiều ngàyChưa có thói quen, máy cất trong tủĐổi chỗ để máy, gắn với việc khác trong ngày
Không đọc được sốMắt kém, phòng tốiĐổi chỗ đo gần cửa sổ, cân nhắc máy có đọc giọng nói
Đo rất nhiều lần vì loLo âu, nghe ai đó kể chuyện đáng sợThống nhất lại lịch đo, hỏi bác sĩ ngưỡng cụ thể

Khi cha mẹ có vẻ lo quá, đo quá dày, bài khi theo dõi biến thành lo âu có gợi ý cách nói chuyện.

Khi cha mẹ còn đo cả nhiệt độ hay SpO2

Nhiều cha mẹ lớn tuổi có thêm nhiệt kế hay máy đo oxy trong nhà. Càng nhiều máy càng dễ rối, nên vài nguyên tắc giữ cho đơn giản:

Mỗi thứ một chỗ, một tờ hướng dẫn. Nhiệt kế, máy kẹp ngón tay để cùng khay với máy huyết áp, mỗi thứ có vài dòng chữ to: đo ở đâu, đợi bao lâu, đọc số nào.

Nhiệt độ chỉ đo khi thấy người khác thường. Ớn lạnh, nóng người, mệt, ho: đo và ghi giờ. Không cần đo mỗi ngày khi khoẻ.

SpO2 chỉ đo theo dặn của bác sĩ. Nếu cha mẹ có bệnh phổi hay tim và được dặn đo, ghi rõ ngưỡng riêng lên tờ hướng dẫn. Nhắc xoa ấm tay, ngồi yên, đợi số đứng rồi mới đọc.

Ghi chung một sổ nhưng tách cột. Một trang có cột huyết áp, cột nhiệt độ, cột SpO2 giúp con nhìn ảnh chụp trang sổ là thấy hết trong một lần.

Nhờ người ở gần

Con ở xa không thay được người ở gần. Nếu cha mẹ sống một mình, nên có ít nhất một người hàng xóm, họ hàng hay người quen ở gần biết rằng cha mẹ đang theo dõi huyết áp, biết chỗ để sổ và danh sách thuốc, và có thể qua nhà khi cần. Trạm y tế xã, phường cũng có thể hỗ trợ đo đối chiếu máy hoặc hướng dẫn thêm khi cha mẹ đến khám.

Ghi tên và cách liên lạc của người ở gần lên tờ hướng dẫn, ngay dưới dòng gọi 115.

Điều cha mẹ không nên tự làm theo số đo

Dặn rõ và dặn lại: số đo ở nhà dùng để báo bác sĩ, không dùng để tự chỉnh thuốc. Cha mẹ lớn tuổi đôi khi nghe người quen mách “số cao thì uống thêm nửa viên”, “số đẹp mấy hôm thì nghỉ thuốc”. Những việc này có thể gây tụt huyết áp, choáng ngã. Nếu số đo vượt ngưỡng bác sĩ dặn mà không có triệu chứng, cha mẹ ghi lại và báo con hoặc bác sĩ trong ngày. Nếu có đau ngực, khó thở, yếu hay tê một bên người, méo miệng, nói khó, lú lẫn đột ngột hoặc ngất, gọi 115 ngay.

Câu hỏi thường gặp

Hướng dẫn cha mẹ đo huyết áp qua điện thoại có được không?

Được, nhưng nên gọi video chứ không gọi thoại thường, để nhìn thấy cha mẹ quấn băng, ngồi thế nào. Buổi cuối để cha mẹ tự đo một lượt mà không nhắc.

Máy đo huyết áp nào hợp với người già sống một mình?

Máy đo bắp tay, băng đúng cỡ, một nút bấm lớn, màn hình số to, chạy được bằng dây cắm điện. Nếu mắt kém, chọn máy có đọc kết quả bằng giọng nói.

Cha mẹ nên gửi số đo cho con bao lâu một lần?

Thống nhất một lịch cố định, ví dụ mỗi tuần một lần chụp trang sổ gửi. Gọi hỏi số nhiều lần mỗi ngày dễ làm cha mẹ căng thẳng và đo thêm chỉ để trả lời.

Cha mẹ thấy số huyết áp cao thì nên gọi ai trước?

Nếu có đau ngực, khó thở, yếu một bên người, méo miệng hay nói khó thì gọi 115 trước, gọi con sau. Nếu chỉ số cao mà không triệu chứng, nghỉ rồi đo lại, ghi và báo bác sĩ trong ngày.

Làm sao để cha mẹ không quên đo huyết áp?

Gắn việc đo với thói quen có sẵn như sau khi đánh răng buổi sáng và trước khi ngủ, để máy luôn ở một chỗ trên bàn, dán tờ hướng dẫn chữ to ngay cạnh.

Có nên để cha mẹ tự chỉnh thuốc theo số đo không?

Không. Số đo ở nhà để báo bác sĩ. Tự uống thêm hay nghỉ thuốc theo lời mách có thể gây tụt huyết áp, choáng ngã. Mọi thay đổi thuốc do bác sĩ quyết định.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0918.832.283